VI SA/Wa 414/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś – Rosińska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak - Osetek Sędzia WSA Grzegorz Nowecki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 sierpnia 2020 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. Sp. z o.o. z siedzibą w G. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] grudnia 2019 r., znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę

W dniu [...] października 2016 r. w [...] na drodze krajowej nr [...] zatrzymano do kontroli pojazd członowy składający się z dwuosiowego ciągnika samochodowego marki [...] o nr rej. [...] i trzyosiowej naczepy marki [...] o nr rej. [...]. Pojazdem członowym kierował Pan J. G., który wykonywał krajowy przejazd drogowy na trasie [...] z ładunkiem nawozu w workach big bagach (ładunek podzielny) w imieniu M. Sp. z o.o. Przebieg kontroli utrwalono protokołem nr [...] z dnia [...] października 2016 r. W wyniku pomiarów kontrolowanego pojazdu członowego, stwierdzono następujące naruszenie dopuszczalnej normy: - nacisk na pojedynczej osi napędowej 12,5 t (po odjęciu 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 2,5 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 25 %), - podmiot wykonujący przejazd nie posiadał zezwolenia na przejazd pojazdem nienormatywnym. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego dnia [...] listopada 2016 r. wydał decyzję nr [...] o nałożeniu na stronę kary pieniężnej w wysokości 15.000 zł od której złożyła ona odwołanie. Organ odwoławczy decyzją nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Pismem z dnia 15 listopada 2019 r. pełnomocnik strony złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2016 r. Jako podstawę wskazał na art. 156 § 1 pkt 2 kpa. zwracając uwagę, że w dniu 21 marca 2019 r. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) wydał wyrok w sprawie C-127/17, w którym stwierdził, że Rzeczpospolita Polska uchybiła zobowiązaniom ciążącym na niej na podstawie przepisów art. 3 i 7 dyrektywy Rady 96/53/WE z dnia 25 lipca 1996 r.. przez nałożenie na przedsiębiorstwa transportowe wymogu posiadania specjalnych zezwoleń umożliwiających poruszanie się, po niektórych drogach publicznych. Równocześnie pełnomocnik wskazuje, że nie bez znaczenia dla prawidłowego rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy jest fakt, iż ziściły się wszystkie przesłanki uzasadniające przyznanie stronie zwrotu części pobranej niezgodnie z przepisami prawa unijnego kary pieniężnej. Z daleko posuniętej ostrożności pełnomocnik zwraca uwagę, że wzruszenie decyzji o nałożeniu kary pieniężnej wynika wprost z prawa unijnego tj. art. 19 ust. 1 TUE w zw. z art. 46 Karty Praw Podstawowych UE oraz art. 10 WE. To organ krajowy powinien dokonać takiej wykładni przepisów krajowych (kpa) w zakresie podstaw wznowienia postępowania, które pozwalałyby wzruszyć decyzje wydane na podstawie przepisów krajowych niezgodnych z prawem unijnym. Decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] Główny Inspektor Transportu Drogowego odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Pełnomocnik strony powyższe odebrał w dniu [...] grudnia 2019 r. Pismem z dnia [...] stycznia 2020r. pełnomocnik strony wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji, zasądzenie od organu na rzecz strony kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa. Zarzucono organowi naruszenie przepisów prawa materialnego, a to przepisu art. 19 ust. 1 Traktatu o Unii Europejskiej w zw. z art. 10 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską oraz art. 4 ust. 3 Traktatu o Unii Europejskiej w zw. z art. 9 Konstytucji RP poprzez niezastosowanie w sprawie. Dodatkowo pełnomocnik zarzucił naruszenie przez organ przepisów postępowania tj. art. 7 kpa. art. 8 kpa. art. 11 kpa. art. 107 § 3 kpa. 156 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 158 § 1 kpa poprzez niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji nie stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr [...] z dnia [...] stycznia 2017 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2019 poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy – ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2019 poz. 2325, dalej jako "p.p.s.a."). Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów należy uznać, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. Podkreślić należy, że sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z treścią art. 16 § 1 k.p.a. zasada trwałości decyzji ostatecznej. Decyzje administracyjne ostateczne są trwałe i mogą być zmienione lub uchylone tylko wówczas, gdy wynika to wprost z przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego bądź z przepisów prawnych szczególnych, do których kodeks odsyła. Stosownie do postanowień art. 156 § 1 kpa dopuszczalne jest stwierdzenia nieważności decyzji o ile dotknięta jest jedną z następujących kwalifikowanych wad prawnych: 1) wydanie decyzji nastąpiło z naruszeniem przepisów o właściwości, 2) wydana decyzji nastąpiło bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, 3) miało miejsce wydanie decyzji dotyczącej sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, 4) decyzja skierowana została do osoby nie będącej stroną w sprawie, 5) nastąpiło wydanie decyzji niewykonalnej w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały, 6) wydanie decyzji, która w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą, 7) wydanie decyzji zawierającej wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Podkreślić należy, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem nadzwyczajnym i stanowi formę nadzoru. Przedmiotem tegoż postępowania jest ustalenie, czy ostateczna decyzja administracyjna poddana nadzorowi w nadzwyczajnym trybie jest dotknięta którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne do stwierdzenia nieważności, o których mowa w art. 156 § 2 kpa. Oznacza to, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu administracji publicznej jest rozpatrywanie sprawy wyłącznie w granicach określonych przez przepis art. 156 § 1 kpa, a to oznacza, że w tym postępowaniu organ administracji publicznej nie jest władny rozpatrywać sprawy co do jej istoty, jak to może uczynić w postępowaniu odwoławczym. W niniejszej sprawie skarżący jako podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji wskazuje art. 156 § 1 pkt 2 7 kpa. Jak stanowi art. 156 § 1 pkt 2 kpa, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Stwierdzenie nieważności decyzji wskutek rażącego naruszenia prawa na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa jest wyjątkiem od zasady trwałości decyzji ostatecznych, a zatem pojęcie to musi być interpretowane wąsko, co oznacza, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić tylko wówczas, gdy podjęte rozstrzygnięcie jest w sposób oczywisty sprzeczne z treścią nie budzącej wątpliwości i mającej zastosowanie w danej sprawie normy prawnej. Innymi słowy, rażącym naruszeniem prawa jest dotknięta decyzja, której treść stanowi zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części. W związku z powyższym, orzecznictwo sądowoadministracyjne zgodnie przyjmuje, iż nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa w przypadku zastosowania jednego z możliwych do zastosowania wariantów wykładni danego przepisu. W sytuacji bowiem, gdy dany przepis może być w różny sposób interpretowany nie można mówić, że ma on niebudzącą żadnych wątpliwości treść. Z uwagi na argumentację skarżącego przedstawianą w toku sporu podkreślić dodatkowo należy, że przedmiotem postępowania o stwierdzenie nieważności jest ustalenie istnienia wady decyzji określonej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, a nie ponowne rozpoznanie sprawy, w której ta decyzja została wydana. Skarżący upatruje nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] listopada 2016r. w wydaniu w dniu 21 marca 2019r. w sprawie C-127/17 przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyroku stwierdzającym, że Rzeczpospolita Polska naruszyła prawo europejskie uzależniając ruch pojazdów o naciskach pojedynczych osi, nieprzekraczających wartość 11,5 tony na własnych drogach od uzyskania odrębnego zezwolenia. Trybunał uznał, że Rzeczpospolita Polska naruszyła przepisy dyrektywy Rady 96/53/WE - a dokładnie jej art. 3 oraz 7. Zauważyć jednak należy, że zgodnie z utrwalonym stanowiskiem judykatury podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa jest stwierdzenie, że decyzja ta pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu niebudzącego wątpliwości interpretacyjnych. Do dnia wydania przez TS ww. wyroku zarówno organy jak i sądy administracyjne odmiennie interpretowały zapisy powołanej dyrektywy. Nie można zatem uznać, że organ rażąco naruszył powołane przez skarżącego przepisy dyrektywy Rady 96/53/WE. Sankcji nieważności decyzji nie można stosować, gdy decyzja została wydana na podstawie przepisów prawa, których stosowanie wymaga złożonego procesu wykładni i której wynik pozostaje sporny w judykaturze, a jednocześnie znane są poglądy orzecznictwa, zgodnie z którymi zastosowanie przy wydawaniu decyzji administracyjnej jednej z możliwych interpretacji niejednoznacznych przepisów prawa, nie może być uznane za rażące naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W konsekwencji zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 kpa należało uznać za bezzasadny. Mając na uwadze powyższe sąd działając na podstawie art. 151 ppsa oddalił skargę.