I GZ 211/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Wegner po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia E. K. [...] na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 grudnia 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 3092/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi E. K. [...] na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 28 lipca 2025 r., nr DIR-IIa.025.14.2023.JŚ.5 w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: 1. uchylić zaskarżone postanowienie; 2. wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji; 3. zwrócić E. K. [...] ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu od zażalenia.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 30 grudnia 2025 r., sygn. akt V SA/Wa 3092/25 odmówił E.K.M. wstrzymania wykonania decyzji Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 28 lipca 2025 r. w przedmiocie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu z tytułu zwrotu dofinansowania z udziałem środków z budżetu Unii Europejskiej. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia Sąd pierwszej instancji wskazał, że skarżąca dołączyła swoje zeznania podatkowe za 2023 i 2024 r. oraz małżonka, a także wydruki dotyczące wydatków. Oceniając jednak przedstawione dokumenty źródłowe Sąd wskazał, że skarżąca wybiórczo przedstawiła swoją sytuację finansową. Skarżąca nie przedstawiła wyciągów z rachunków bankowych, które obrazowałyby historię operacji finansowych dokonywanych na przestrzeni ostatnich miesięcy lub lat. W ocenie Sądu pierwszej instancji jest to istotne w kontekście sytuacji kredytowej małżonka skarżącej (podpisał 6 września 2024 r. umowę o kredyt mieszkaniowy w kwocie 1.200.000 zł). Poza tym już tylko z danych dotyczących zeznań podatkowych skarżącej i jej małżonka wynika, że skarżąca jest w stanie w dłuższej perspektywie czasu spłacić kwotę należności głównej wraz z odsetkami wynikającą z odpowiedzialności skarżącej za niepodatkowe należności budżetowe. Skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Sądu pierwszej instancji, zaskarżając je w całości, zarzucając naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 2024 r. poz. 935 ze zm.) - dalej jako "p.p.s.a.", poprzez odmowę wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, mimo że w przypadku wykonania tej decyzji skarżącej grozi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, których następstwa przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bowiem skarżąca utraci środki niezbędne do utrzymania siebie i rodziny oraz uznanie, iż skarżącą nie udowodniła, w przypadku gdy wystarczającym jest uprawdopodobnienie istnienia okoliczności wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. skarżąca wniosła o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentu niezbędnego dla wyjaśnienia istotnych wątpliwości, tj. zaświadczenia lekarskiego skarżącej wraz z fakturami za leki, orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego syna skarżącej, zaświadczenia lekarskiego syna skarżącej: na fakt leczenia psychiatrycznego skarżącej oraz choroby syna skarżącej co powoduje, iż potrzebują środków finansowych na leki, wizyty lekarskie oraz niezbędne środki do codziennego funkcjonowania w szczególności synowi skarżącej. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, ewentualnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślenia wymaga, że instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), dalej "p.p.s.a.", zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Użyte przez ustawodawcę nieostre pojęcia "znaczna szkoda lub trudne do odwrócenia skutki" wymagają konkretyzacji w dokładnie i wszechstronnie przedstawionych okolicznościach, zobrazowanych przez zgromadzony w aktach sprawy materiał dowodowy (por. m.in. postanowienia NSA: z 4 lipca 2012 r., II FZ 456/12; z 26 lutego 2015 r., II FZ 2137/14; z 14 kwietnia 2015 r., II FZ 207/15; z 22 lipca 2015 r., II FZ 497/15). Obowiązek przedstawienia okoliczności, które uzasadniają zastosowanie ochrony tymczasowej spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie wniosku winno zatem odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności w stosunku do wnioskodawcy jest zasadne, a w razie konieczności okoliczności podnoszone w uzasadnieniu wniosku okoliczności powinny zostać poparte stosownymi dokumentami. Natomiast argumentacja wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu musi w sposób przekonywujący wskazać na konkretne relacje między brakiem wstrzymania zaskarżonej decyzji, a wystąpieniem zagrożeń z art. 61 § 3 p.p.s.a. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, że na wnioskodawcy spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdyby akt lub czynność zostały wykonane. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. postanowił dopuścić dowód z załączonych do złożonego zażalenia dokumentów. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny nie zgadza się z zaprezentowanym w zaskarżonym postanowieniu przez Sąd pierwszej instancji stanowiskiem. Przede wszystkim należy mieć na uwadze kwotę należności do zwrotu, jako kwotę o znacznej wysokości, gdyż należność wynikająca z zaskarżonej decyzji to kwota w wysokości 425.670, 00 zł wynikająca z należności głównej oraz kwota w wysokości 252.311, 00 zł wynikająca z kwoty odsetek. Już sam fakt wysokości tej kwoty może – w zależności od okoliczności towarzyszących – uprawdopodabniać wystąpienie szkody, bądź też trudnych do odwrócenia skutków. W zestawieniu z załączonych do złożonej skargi dokumentów finansowych oraz wysokości kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji należy uznać, że jej wykonanie spowoduje u skarżącej stan, który będzie stanem trudnym do odwrócenia. Należy się zgodzić z faktem, że skarżąca wraz z małżonkiem osiąga dochody, które wynikają ze załączonych do skargi zeznań podatkowych. To jednak mając na uwadze, że kwoty te są kwotami uzyskiwanymi na przestrzeni dwóch lat jako dochody wspólnego gospodarstwa domowego, nie sposób się zgodzić, że kwoty te w perspektywie czasu pozwalają na spłatę kwoty o tak znacznej wysokości, jaką jest kwota wynikając z zaskarżonej decyzji. Stanowisko Sądu pierwszej instancji należało w tym aspekcie uznać za niezasadne. Co prawda skarżąca nie przedstawiła wyciągów z rachunków bankowych i wskazała na zawarcie umowy kredytu w wysokości 1.200.000 zł przez małżonka. To jednak przy ujęciu przedstawionych kosztów i sytuacji skarżącej, gdzie wskazuje się na jej stan chorobowy i jej syna, należało uznać że wykonanie decyzji spowoduje wystąpienie trudnych do odwrócenia skutków. W tym miejscu należy się zgodzić z argumentacją zażalenia, że wystarczającym jest uprawdopodobnienie wystąpienia znacznej szkody, bądź też trudnych do odwrócenia skutków. A zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżąca wykazała wystąpienie przesłanek do zastosowania instytucji udzielenia ochrony tymczasowej. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie pozbawi Skarbu Państwa wpływu środków do budżetu, gdyż w przypadku niekorzystnego dla skarżącego rozstrzygnięcia decyzja zostanie wykonana. Natychmiastowe wykonanie objętej skargą decyzji może spowodować zaś ubytek w majątku skarżącego, równoznaczny z powstaniem trudnych do odwrócenia skutków czy wyrządzeniem znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Jednocześnie stwierdzić należy, że Sąd rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie bada zasadności skargi, a jedynie spełnienie przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W niniejszym postępowaniu incydentalnym ocenie podlegał zatem tylko wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji, zaś skarga zostanie rozpatrzona w postępowaniu głównym. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 oraz art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., oraz art. 232 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak w postanowieniu.