Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I OSK 501/24

I OSK 501/24 - Wyrok NSA z 2025-12-01

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
1 grudnia 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędziowie sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej D.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 31 października 2023 r. sygn. akt II SA/Wr 385/23 w sprawie ze skargi D.O. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 10 maja 2023 r., Nr NRŚ-OR.7570.101.2022.KMa w przedmiocie ustalenia odszkodowania z tytułu nabycia z mocy prawa przez powiat prawa własności nieruchomości przeznaczonej pod rozbudowę drogi powiatowej oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 31 października 2023 r., sygn. akt II SA/Wr 385/23, oddalił skargę D. O. na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 10 maja 2023 r., Nr NRŚ-OR.7570.101.2022.KMa, utrzymującą w mocy decyzję Starosty Dzierżoniowskiego z dnia 29 września 2022 r., znak: GK.683.7.2020, ustalającą odszkodowanie z tytułu nabycia, z mocy prawa, przez Powiat Dzierżoniowski, prawa własności nieruchomości położonej w B., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], o pow. 0,2011 ha. przeznaczonej pod rozbudowę drogi powiatowej. Od powyższego wyroku skarżący, reprezentowany przez adwokata, złożył skargę kasacyjną zaskarżając ww. wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o zmianę zaskarżonego wyroku i uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Wniesiono także o zasądzenie od organu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Zrzeczono się przeprowadzenia rozprawy. Na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej "p.p.s.a.), zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania, tj. przepisu art. 183 § 2 pkt 4 p.p.s.a. w zw. z art. 45 Konstytucji RP i art. 6 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, polegającego na rozpoznaniu skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie sprzecznym z przepisami prawa, tj. poprzez udział w jego składzie orzekającym sędziów powołanych do pełnienia urzędu sędziowskiego przez wadliwie ukonstytuowaną Krajową Radę Sądownictwa, wobec których istnieje uzasadniona obawa spełniania wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących ich powołaniu i ich postępowaniu po powołaniu, a nadto wobec faktu nie pouczenia skarżącego o możliwości złożenia wniosku w trybie art. 5a ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych (dalej "p.u.s.a."), co WSA powinien był uczynić informując skarżącego o składzie osobowym sądu rozpoznającego jego odwołanie, 2) naruszenie przepisów postępowania, tj. przepisów art. 133 § 1, art 134 § 1, art. 145 § 1 i art 151 p.p.s.a., przez oparcie się przez WSA na stanie faktycznym, który nie został wyjaśniony przez organy w sposób pełny, tj. z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2 i art. 80 K.p.a., co polegało na niewyczerpującym zebraniu i wybiórczym rozpatrzeniu całokształtu materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wyjaśnienia wszelkich ujawnionych wątpliwości, co doprowadziło do oparcia zaskarżonego wyroku o błędne ustalenia faktyczne polegające m.in. na: a) ustaleniu, że wycena przedmiotowej nieruchomości powinna być dokonana poprzez wycenę dwóch jej części o różnym przeznaczeniu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (1.511 m2- [...] oraz 500m2 - [...]), poprzez poszukiwanie do wyceny nieruchomości podobnych o analogicznym przeznaczeniu, w sytuacji, gdy brak jest nieruchomości podobnych, zaś wycena przedmiotowej nieruchomości powinna ustalać jej przeznaczenie przyjmując przeznaczenie przeważające wśród gruntów przyległych, tj. [...], b) ustaleniu, że 500 m2 części przedmiotowej nieruchomości ma przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod inwestycje drogowe w sytuacji, gdy takie ustalenie (poczynione przez rzeczoznawcę majątkowego) nie ma żadnego oparcia w dowodach z dokumentów pochodzących od właściwej jednostki samorządu terytorialnego umożliwiającego poczynienia takiego ustalenia, jak i nie ma oparcia w koniecznych ustaleniach uprawnionego do czynienia takich ustaleń biegłego z zakresu geodezji i kartografii, którego powołania zaniechały organy, a tym samym takie ustalenie faktyczne było nieuprawnione i niedopuszczalne, c) ustaleniu wysokości należnego skarżącemu odszkodowania na kwotę 199.195,50 zł w sytuacji, gdy sporządzony operat szacunkowy nieruchomości został oparty o nieprawidłowe ustalenia faktyczne przyjęte przez powołanego rzeczoznawcę majątkowego co do przeznaczenia nieruchomości, jak i przyjęta przez biegłego metodologia wyceny jest sprzeczna z przepisami prawa, a nadto biegły w swym operacie szacunkowym uwzględnił transakcje nieruchomości niepodobne do wycenianej nieruchomości (spoza miasta B.) oraz nie uwzględnił transakcji nieruchomości podobnych z terenu miasta B. oraz pobliskiej wsi M., które podał skarżący, przez co doszło do poważnego zaniżenia wyceny przedmiotowej nieruchomości, 3) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 i art. 151 p.p.s.a., przez oparcie się przez WSA na stanie faktycznym, który nie został wyjaśniony przez organy w sposób pełny, tj. z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2 i art. 80 K.p.a., polegającego na dowolnej a nie swobodnej ocenie materiału dowodowego zgromadzonego w toku postępowania przed organami, z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej prowadzącej do naruszenia zasady pogłębiania zaufania strony do władzy publicznej oraz dążenia do dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, poprzez podejmowanie wszelkich niezbędnych czynności zarówno z urzędu, jako i na wniosek strony, co polegało na nie wyjaśnieniu szeregu wątpliwości i zastrzeżeń skarżącego co do przedłożonego przez biegłego operatu szacunkowego, do których to zastrzeżeń powołany biegły w zasadzie w ogóle się nie odniósł, zaś treść tych zastrzeżeń obligowała organy obu instancji do podjęcia również z urzędu czynności wyjaśniających, co finalnie doprowadziło do poczynienia błędnych ustaleń faktycznych w zakresie prawidłowego ustalenia wysokości należnego skarżącemu odszkodowania za pozbawienie prawa własności nieruchomości, opartego o nierzetelnie sporządzony operat szacunkowy, 4) naruszenie przepisów postępowania, tj. przepisów art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 i art. 151 p.p.s.a., przez oparcie się przez WSA na stanie faktycznym, który nie został wyjaśniony przez organy w sposób pełny, tj. art. 78 § 1 K.p.a. w zw. z art. 157 u.g.n., art. 6, 7 i 8 K.p.a., polegającego na nie wystąpieniu przez organy obu instancji, na żądanie skarżącego wobec uzasadnionych zastrzeżeń do przedłożonego operatu szacunkowego, do odpowiedniej organizacji rzeczoznawców majątkowych o dokonanie oceny prawidłowości sporządzonego w sprawie operatu szacunkowego w sytuacji, gdy zaistniały ku temu przesłanki, tj. wątpliwości co do istotnych okoliczności sprawy w zakresie treści sporządzonego operatu szacunkowego nieruchomości, zaś sam wniosek skarżącego w tym zakresie obligował organ do takiego wystąpienia, bowiem złożone przez skarżącego zastrzeżenia do operatu szacunkowego sytuują poważne wątpliwości co do rzetelności sporządzonego operatu szacunkowego, które organ powinien wyjaśnić celem dokładnego ustalenia stanu faktycznego sprawy, m.in. poprzez skorzystanie ze wskazanego trybu kontroli sporządzonego operatu szacunkowego, a tym samym zarzucono WSA bezprawne stanowisko przymuszające stronę postępowania administracyjnego do badania poprawności i rzetelności sporządzonego operatu szacunkowego (w trybie art. 157 u.g.n.) w sytuacji, gdy to na organach administracyjnych dąży obowiązek wyjaśnienia wszelkich okoliczności sprawy, a nie na stronie, a nadto to organy administracyjne są obowiązane do przeprowadzić i ocenić merytorycznie, a nie tylko pod kątem formalnym, sporządzony w toku postępowania operat szacunkowy, jak każdy inny dowód przeprowadzony w sprawie, 5) naruszenie przepisów postępowania, tj. przepisów art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 i art. 151 p.p.s.a., przez oparcie się przez WSA na stanie faktycznym, który nie został wyjaśniony przez organy w sposób pełny, tj. z naruszeniem przepisów art. 24 § 3 K.p.a. w zw. z art. 84 § 2 K.p.a. i art. 176 u.g.n., co polegało na odmowie wyłączenia biegłej B. H. w sytuacji, gdy prawidłowa ocena zaistniałych okoliczności uzasadniała wyłączenie biegłego wobec uzasadnionych wątpliwości co do jego bezstronności, a tym samym sporządzony przez biegłego operat szacunkowy z dnia 20 maja 2022r. powinien zostać uznany za nieistniejący, zaś w sprawie konieczne było powołanie nowego biegłego celem sporządzenia nowego operatu szacunkowego jako dowodu koniecznego do poczynienia prawidłowych ustaleń faktycznych niezbędnych do ustalenia wyceny przedmiotowej nieruchomości i tym samym prawidłowego ustalenia należnego skarżącemu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, 6) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. przepisów art. 134, art. 151, art. 153, art. 154, art 157 u.g.n. w zw. z § 3 ust 1 i ust. 2, § 4 ust 1 i ust. 4 oraz § 36 rozporządzenia w sprawie wyceny, poprzez błędne uznanie, że operat szacunkowy z dnia 20 maja 2022 r. spełnia wymogi określone przepisami prawa, podczas gdy m.in. dobór nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej został dokonany w sposób nieprawidłowy, jak i niewłaściwie zastosowano współczynniki korygujące uwzględniające cechy nieruchomości wycenianej, które miały wpływ na wysokość odszkodowania należnego skarżącemu, które w sposób oczywisty zostało znacznie zaniżone w stosunku do faktycznej wartości rynkowej wycenianej nieruchomości, jak i poprzez nie dokonanie merytorycznej weryfikacji operatu szacunkowego w trybie przepisu art. 157 u.g.n. i/lub w drodze powołania nowego rzeczoznawcy majątkowego, 7) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. przepisu § 36 rozporządzenia w sprawie wyceny, w szczególności ust. 4 tego paragrafu, poprzez jego niezastosowanie, oraz poprzez błędne i nieuprawnione zastosowanie § 26 przedmiotowego rozporządzenia w sytuacji, gdy wyceniania nieruchomość w części była przeznaczona pod inwestycję drogową (co jest bezsporne), a brak jest transakcji nieruchomości podobnych (co również bezsporne) do wycenianej nieruchomości, stąd wskazany przepis rozporządzenia nakładał na rzeczoznawcę obowiązek wyliczenia wartości rynkowej nieruchomości wycenianej przyjmując przeznaczenie całej wycenianej nieruchomości według przeznaczenia nieruchomości przeważającej wśród gruntów przyległych (a więc jako nieruchomość pod zabudowę rezydencjonalną/mieszkaniową), a czego ten nie dokonał naruszając ten przepis, przy czym biegły bezprawnie wycenił nieruchomość wycenianą z podziałem na cześć przeznaczoną pod drogi (dokonując nieuprawnionego wyliczenia powierzchni tej części, do czego nie posiadał odpowiednich uprawnień) oraz pod zabudowę mieszkaniową, co skutkowało przyjęciem przez biegłego całkowicie błędnego doboru nieruchomości podobnych, a tym samym całkowicie błędnych przesłanek wyliczenia należnego skarżącemu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość, 8) naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 4 pkt 16 u.g.n (przy uwzględnieniu również zarzutu naruszenia § 36 rozporządzenia w sprawie wyceny, polegającego na uwzględnieniu przy wycenie nieruchomości wycenianej nieruchomości niepodobnych do wycenianej nieruchomości, tj. m.in. spoza miasta B. oraz o zaniżonej wartości, a w części dotyczącej nieruchomości wycenionej z przeznaczaniem pod drogi również spoza Powiatu Dzierżoniowskiego, w sytuacji, gdy była wystarczająca liczba transakcji nieruchomości podobnych z terenu miasta B., zaś biegły również nie dołożył należytej staranności nie poszukując transakcji nieruchomości podobnych z terenu miasta B., których sam skarżący doszukał się znacznie więcej i to z wiadomości ogólnie dostępnych (jak i poprzez przedłożenie operatu szacunkowego sporządzonego przez rzeczoznawcę majątkowego C. W.), zaś biegły wskazując na transakcje nieruchomości podobnych spoza terenu miasta B. w istocie doprowadził do zaniżenia średniej ceny sprzedaży nieruchomości za 1 m2, co doprowadziło do bardzo wyraźnego i bardzo poważnego zaniżenia wartości rynkowej wycenianej nieruchomości, co również wskazuje na brak obiektywizmu powołanego biegłego, 9) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 133 § 1, art. 134 § 1, art. 145 § 1 i art. 151 p.p.s.a., przez oparcie się przez WSA na stanie faktycznym, który nie został wyjaśniony przez organy w sposób pełny, poprzez zaakceptowanie naruszenia przepisu art. 136 K.p.a., poprzez nie przeprowadzenie na żądanie skarżącego dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, tj. z informacji/komunikatów Burmistrza Miasta B. o wynikach przetargów na sprzedaż nieruchomości z 2021-2022, jak i poprzez nie zwrócenie się do Burmistrza Miasta B. o przedłożenie umów sprzedaży wskazanych przez skarżącego nieruchomości podobnych do nieruchomości wycenianej, oraz poprzez nie powołanie (po uzupełnieniu materiału dowodowego) nowego rzeczoznawcy majątkowego celem dokonania prawidłowej wyceny działki gruntu nr [...], przez co skarżący został pozbawiony prawa do ochrony swych interesów, a organ takim działaniem wypaczył dobór nieruchomości podobnych dokonany w operacie szacunkowym przez powołanego rzeczoznawcę majątkowego, co doprowadziło do niepoczynienia prawdziwych ustaleń faktycznych i w konsekwencji do zaniżenia wyceny i należnego skarżącemu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. W obszernym uzasadnieniu skargi kasacyjnej rozwinięto postawione zarzuty. Podkreślono, że zachodzi nieważność postępowania ze względu na to, iż wszyscy sędziowie ze składu WSA orzekającego w niniejszej sprawie zostali powołani przez tzw. nową KRS. Podniesiono, że skarżący nie został pouczony przez WSA o możliwości przeprowadzenia tzw. testu niezawisłości członków składu orzekającego w trybie przepisu art 5a p.u.s.a., do czego Sąd ten był zobligowany. Skarżący podał, że został poinformowany o składzie Sądu I instancji dopiero wraz z zawiadomieniem o rozprawie. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Wojewoda Dolnośląski wniósł o jej oddalenie. Organ wskazał, że zarzuty skargi kasacyjnej stanowią powtórzenie argumentacji skarżącego, wyrażonej zarówno w odwołaniu od decyzji organu I instancji, jak i w skardze do WSA, do których organ II instancji odniósł się w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia 10 maja 2023 r., a także w piśmie z dnia 12 lipca 2023 r., zatytułowanym "Odpowiedź na skargę". Wojewoda wskazał, że na stronach 5 i 6 swojego rozstrzygnięcia wyjaśnił, iż w tabeli nr 2.1 na stronie 22 operatu szacunkowego z dnia 20 maja 2022 r., znalazły się trzy spośród sześciu pozycji wymienianych przez skarżącego jako nieuwzględnione w wycenie, z tym, że ich wartość została przez biegłą przyjęta bez podatku VAT (zob. punkty 8 i 9 powyżej). Mianowicie, pod numerami 11, 12 i 13 ww. tabeli rzeczoznawczyni zestawiła transakcje odpowiednio o wartościach: 185,83 zł/m2 186,70 zł/m2 i 171,52 zł/m2, które powiększone o podatek VAT wynoszący 23%, dadzą kolejno wyniki: 228,57 zł/m2, 229,65 zł/m2 i 210,96 zł/m2. Jednocześnie Wojewoda wskazał, że skoro operat szacunkowy został sporządzony w dniu 20 maja 2022 r., to biegła nie mogła w nim uwzględnić wartości z umów sprzedaży zawartych po dacie wydania ekspertyzy, tj., z dnia 28 czerwca 2022 r, oraz z dnia 14 czerwca 2022 r. a zatem wniosek strony o zobowiązanie Burmistrza Miasta B. do przedłożenia umów sprzedaży przedmiotowych gruntów trzeba uznać za chybiony. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie w skardze kasacyjnej podniesiono zarzut nieważności postępowania z powodu sprzecznego z prawem składu sądu orzekającego, przy czym istotę zarzutu stanowią zastrzeżenia skarżącego dotyczące tzw. nowej KRS ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 3 – dalej "ustawa o KRS"). Zdaniem strony przepis ten został naruszony przez sąd pierwszej instancji, bowiem sąd ten orzekał w składzie niewłaściwym, a więc z udziałem osób, które uzyskały powołanie na stanowisko sędziego po 2018 r. Zdaniem skarżącego kasacyjnie w przypadku tych osób istnieje wada w procedurze przedstawienia ich kandydatury Prezydentowi RP, a to musi skutkować wadliwością składu ze względu na orzekanie przez osobę, która była wyłączona z mocy ustawy albo skład sądu był sprzeczny z przepisami prawa. Jak zatem wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej jedynym zarzutem wobec składu Sądu orzekającego w pierwszej instancji są wątpliwości wobec prawidłowości procedury powołania sędziów wydających zaskarżone orzeczenie. Zarzut tak sformułowany jest nietrafny. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, okoliczność powołania sędziego na wniosek zakwestionowanej przez skarżącego "nowej KRS", nie stanowi wystarczającej podstawy do stwierdzenia nieważności wyroku i automatycznego zakwestionowania bezstronności i niezawisłości sądu, a w konsekwencji stwierdzenia nieprawidłowej obsady sądu. Pomimo podnoszonych w skardze kasacyjnej okoliczności, związanych z oczywistymi wadami mającymi miejsce w procesie kształtowania obecnego składu Krajowej Rady Sądownictwa (a więc m.in. z całkowitym pominięciem wpływu samorządu sędziowskiego na skład tego organu), nie sposób uznać, że tylko z tej przyczyny zaistniała wskazana w skardze kasacyjnej podstawa nieważności. Podkreślić należy, że z orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej nie można wywieść, iż każda nieprawidłowość w ramach powołania sędziów może zostać uznana za prowadzącą do naruszenia gwarancji niezawisłości i bezstronności. W wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 21 grudnia 2023 r. sygn. akt C-718/21 L.G. przeciwko Krajowej Radzie Sądownictwa, ECLI:EU:C:2023:1015, stwierdzono, że: "Z orzecznictwa Trybunału wynika, iż okoliczność, że organ taki jak krajowa rada sądownicza, uczestniczący w procesie powoływania sędziów, składa się w przeważającej mierze z członków wybranych przez władzę ustawodawczą, nie może sama w sobie prowadzić do powzięcia wątpliwości co do statusu sądu ustanowionego uprzednio na mocy ustawy i co do niezawisłości sędziów wyłonionych w tym procesie. Jednakże zgodnie z tym orzecznictwem inaczej jest, w przypadku gdy ta sama okoliczność, w połączeniu z innymi istotnymi czynnikami i warunkami, w jakich dokonano tych wyborów, prowadzą do powstania takich wątpliwości [zob. podobnie wyrok z dnia 22 lutego 2022 r., Openbaar Ministerie (Sąd ustanowiony ustawą w wydającym nakaz państwie członkowskim), C-562/21 PPU i C-563/21 PPU, EU:C:2022:100, pkt 74, 75 i przytoczone tam orzecznictwo]." W orzeczeniach TSUE wskazano, że "(...) sam fakt, iż władze ustawodawcze lub wykonawcze uczestniczą w procesie mianowania sędziego, nie może prowadzić do powstania zależności sędziego od tych władz ani do wzbudzenia wątpliwości co do jego bezstronności, jeśli po mianowaniu zainteresowany nie podlega żadnej presji i nie otrzymuje instrukcji w ramach wykonywania swoich obowiązków" (pkt 54 uzasadnienia wyroku TSUE z 9 lipca 2020 r. sygn. akt C-272/19 w sprawie VQ przeciwko Land Hessen, ECLI:EU:C:2020:535). Powinna zatem wystąpić konkretna okoliczność, wskazana przez samą stronę, która prowadzi do wniosku o naruszeniu standardu niezawisłości i bezstronności w rozumieniu art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, art. 47 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, Biorąc pod uwagę powyższe, należy podkreślić, że badanie bezstronności i niezawisłości w kontekście prawidłowości powołania sędziego do pełnienia urzędu jest możliwe od 15 lipca 2022 r., gdy weszły w życie przepisy ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw. Ten akt prawny wprowadził nową instytucję procesową umożliwiającą badanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu oraz postępowaniu sędziego po powołaniu, jeżeli w okolicznościach konkretnej sprawy zostaną podniesione wątpliwości co do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy. Instytucja ta została umiejscowiona we wszystkich aktach prawnych regulujących ustrój sądów, w tym w ustawie Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1267, dalej: "p.u.s.a."). W obowiązującym stanie prawnym istnieje zatem instytucja umożliwiająca prewencyjne badanie bezstronności i niezawisłości sędziego, tj. wniosek, o którym mowa w art. 5a p.u.s.a. Na tej podstawie prawnej strona może żądać wyłączenia sędziego ze składu orzekającego, jeżeli twierdzi, że sędzia ten może być nieobiektywny lub nie jest niezawisły ze względu na procedurę powołania na stanowisko sędziowskie. Z treści art. 5a § 4 p.u.s.a. wynika, że wniosek o wyłączenie sędziego ze względu na tryb powołania może być złożony w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia składającego wniosek o składzie sądu wyznaczonym do rozpoznania sprawy. Po upływie tego terminu strona nie może żądać wyłączenia sędziego z powołaniem się na naruszenie bezstronności i niezawisłości ze względu na procedurę powołania sędziego. W rozpoznawanej sprawie pełnomocnik skarżącego został powiadomiony o składzie Sądu wraz z zawiadomieniem o terminie rozprawy wyznaczonej na dzień 19 października 2023 r., a którego odbiór pokwitował w dniu 25 września 2023 r., czyli 23 dni przed terminem rozprawy. Było zatem dość czasu na zgłoszenie stosownego wniosku. Poza tym, aby można było skutecznie zarzucić naruszenie obowiązku powiadomienia o składzie i pouczenia w trybie art.5a p.u.s.a., to należy w skardze kasacyjnej wskazać przepis prawa, z którego taki obowiązek wynika, czego w rozpoznawanej sprawie nie uczyniono. W tym miejscu przypomnieć należy, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (183 § 1 p.p.s.a.). Zarzuty naruszenia przepisów wymienionych w pkt 1 skargi kasacyjnej nie mogą być zatem uwzględnione. Przed odniesieniem się do zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących meritum sprawy przypomnieć należy, że decyzją z dnia 29 września 2022 r. Starosta Dzierżoniowski ustalił na rzecz D. O. odszkodowanie w wysokości 199 195,50 zł z tytułu nabycia, z mocy prawa, przez Powiat Dzierżoniowski, prawa własności nieruchomości położonej w B., oznaczonej geodezyjnie jako działka nr [...], o pow. 0,2011 ha. Podstawę ustalenia odszkodowania stanowiła wycena dokonana przez rzeczoznawcę majątkowego B. H. w operacie szacunkowym z dnia 20 maja 2022 r. Według Starosty biegła dopełniła wszystkich wymogów formalnych zarówno co do formy, jak i co do treści, jakie zostały ustanowione w rozdziale IV rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 września 2004 r. w sprawie wyceny nieruchomości i sporządzania operatu szacunkowego (Dz. U. z 2004 r., Nr 207, poz. 2109 – dalej: "rozporządzenie w sprawie wyceny"). Obliczając wartość nieruchomości biegła zastosowała podejście porównawcze metodę korygowania ceny średniej, a wyceny jednorocznych roślin dokonała na podstawie Tymczasowej Noty Interpretacyjnej V.8 oraz w oparciu o treść przepisu art. 135 ust. 7 ustawy z 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2023 r., poz. 1906 – dalej: "u.g.n"). Starosta zaznaczył, że po przeanalizowaniu operatu zarówno pod kątem formalnym, jak i rachunkowym, nie stwierdził w nim błędów. Decyzją z dnia 10 maja 2023 r. Wojewoda Dolnośląski utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty z dnia 29 września 2022 r. Na decyzję Wojewody Dolnośląskiego z dnia 10 maja 2023 r. D. O. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, podnosząc w skardze wiele zarzutów, które nie spotkały się z akceptacją Sądu I instancji, a który stanowisko swe przedstawił w obszernych motywach zaskarżonego wyroku. Skarga kasacyjna w istocie nie podnosi żadnych nowych argumentów dotyczących niewyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy, czy oceny materiału dowodowego, lecz stanowi wyłącznie polemikę ze stanowiskiem Sądu I instancji, który przyjął, że organy administracji publicznej trafnie uznały sporządzony w sprawie operat szacunkowy z dnia 20 maja 2022 r., za wiarygodny. Zarówno zarzuty naruszenia prawa materialnego, jak i zarzuty naruszenia przepisów postępowania, koncentrują się na kwestionowaniu prawidłowości dokonanej przez Sąd I instancji kontroli operatu szacunkowego, będącego głównym dowodem w przedmiotowej sprawie. Dokonując oceny operatu szacunkowego należy mieć na uwadze, że operat szacunkowy stanowi sformalizowaną prawnie opinię rzeczoznawcy majątkowego wydawaną w oparciu o posiadane przez niego wiadomości specjalne z zakresu szacowania nieruchomości. Jest przy tym dowodem w sprawie i podlega ocenie przez organ w postępowaniu administracyjnym oraz sąd w postępowaniu sądowoadministracyjnym, tak jak każdy inny dowód. Konieczna jest bowiem w toku postępowania ocena operatu szacunkowego pod względem formalnym, polegająca na zbadaniu, czy został on sporządzony przez uprawnioną osobę, czy jego treść zawiera wymagane przepisami prawa elementy, czy nie zawiera oczywistych wad czy niejasności, pomyłek, braków, które powinny być poprawione, sprostowane lub uzupełnione, tak aby dokument ten miał wartość dowodową. Ocena operatu szacunkowego przez organ administracji jest jednak możliwa do granic wiedzy specjalistycznej jaką posiada organ w zakresie metodologii szacowania nieruchomości. Ani organ prowadzący postępowanie, ani sąd nie może wkraczać w merytoryczną zasadność opinii rzeczoznawcy majątkowego, ponieważ nie dysponuje wiadomościami specjalnymi posiadanymi przez biegłego. O wyborze podejścia, metody i techniki szacowania nieruchomości, zgodnie z art. 154 ust. 1 u.g.n., decyduje rzeczoznawca majątkowy. Również tylko rzeczoznawca decyduje o doborze nieruchomości, które uznaje za podobne do nieruchomości będącej przedmiotem wyceny i które przyjmuje do porównania – w myśl § 4 ust. 1 rozporządzenia w sprawie wyceny. W przypadku niestwierdzenia naruszenia procedury sporządzenia operatu i stwierdzeniu, że jego ustalenia są spójne, logiczne i kompletne, organ nie ma podstaw do zakwestionowania ustaleń zawartych w operacie szacunkowym. Naczelny Sąd Administracyjny pragnie w tym miejscu wskazać, na co też zwrócił uwagę Sąd I instancji, że należy odróżnić ocenę wiarygodności dowodowej operatu szacunkowego od oceny prawidłowości tego operatu, która – zgodnie z art. 157 ust. 1 u.g.n. – należy do organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych.. O taką zaś ocenę może wystąpić każdy, ww. przepis nie zawiera w tym zakresie jakichkolwiek ograniczeń podmiotowych. Natomiast, nie można oczekiwać takiego wystąpienia od organów administracyjnych, skoro, w ich ocenie, operat nie wzbudził wątpliwości co do jego prawidłowości. Organy administracji nie są również zobligowane do uwzględnienia stanowiska strony skarżącej o weryfikację operatu szacunkowego. Jeśli zaś strona skarżąca ma zastrzeżenia co do rzetelności i prawidłowości wykonania przez rzeczoznawcę majątkowego operatu szacunkowego, to może skorzystać z możliwości oceny operatu przez organizację zawodową rzeczoznawców majątkowych w celu skontrolowania prawidłowości sporządzenia tego operatu – do czego uprawniona jest właśnie na mocy art. 157 u.g.n. Tak więc to na stronę przechodzi wówczas ciężar przeprowadzenia przeciwdowodu z opinii organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych. O potrzebie dokonania przez organ zewnętrznej weryfikacji operatu, o jakiej mowa w art. 157 ust. 1 u.g.n. ustawy, nie decyduje żądanie strony, lecz powstanie po stronie organu uzasadnionych wątpliwości, co do prawidłowości jego sporządzenia. Zatem, jeżeli organ nie ma, jak w niniejszej sprawie, wątpliwości co do prawidłowości operatu szacunkowego, to nie można mu zarzucać, że naruszył art. 157 ust. 1 u.g.n. nie występując o weryfikację operatu. Skorzystanie z możliwości weryfikacji operatu szacunkowego w trybie określonym w art. 157 u.g.n. zależy wówczas od inicjatywy strony, która dąży do zakwestionowania prawidłowości sporządzenia operatu szacunkowego jako podstawy wydania decyzji. Z tych względów niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów wskazanych w pkt 4 skargi kasacyjnej. Na uwzględnienie nie zasługują także opisane w pkt 2 a, b i c zarzuty naruszenia art. 133 § 1, art 134 § 1, art. 145 § 1 i art 151 p.p.s.a., przez oparcie się przez WSA na stanie faktycznym, który nie został wyjaśniony przez organy w sposób pełny, tj. z naruszeniem art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i 2 i art. 80 K.p.a.. Skarżący kasacyjnie prezentuje stanowisko, że wydając decyzje błędnie przyjęto prawidłowość wyceny przez biegłą dwóch części wywłaszczonej nieruchomości o różnym przeznaczeniu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego (1.511 m2- [...] oraz 500m2 - [...]), poprzez poszukiwanie do wyceny nieruchomości podobnych o analogicznym przeznaczeniu, w sytuacji, gdy brak jest nieruchomości podobnych (o przeznaczeniu mieszanym), zaś wycena przedmiotowej nieruchomości powinna ustalać jej przeznaczenie przyjmując przeznaczenie przeważające wśród gruntów przyległych, tj. [...]. Ponadto w skardze kasacyjnej stwierdzono, że ustalenie, iż 500 m2 części przedmiotowej nieruchomości ma przeznaczenie w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod inwestycje drogowe nie ma żadnego oparcia w dowodach z dokumentów pochodzących od właściwej jednostki samorządu terytorialnego umożliwiającego poczynienie takiego ustalenia. Zarzucono także, że biegła w swym operacie szacunkowym uwzględniła transakcje nieruchomości niepodobne do wycenianej nieruchomości (spoza miasta B.) oraz nie uwzględniła transakcji nieruchomości podobnych z terenu miasta B. oraz pobliskiej wsi M., które podał skarżący, przez co doszło do poważnego zaniżenia wyceny przedmiotowej nieruchomości. Odnośnie do tak sprecyzowanych zarzutów wskazać należy, że na str. 10 i 11 opinii biegła wyjaśniła, że wywłaszczona działka w części posiadała przeznaczenie pod inwestycję drogową ([...].2), tj. przeznaczenie zgodne z celem wywłaszczenia, a w pozostałej części przeznaczenie nie było tożsame z celem wywłaszczenia, gdyż zostało określone w planie jako [...]. 2 – tereny zabudowy mieszkaniowej rezydencjalnej. Dla części przeznaczonej pod tereny ulic dojazdowych ( oznaczonej jako KDD, biegła dokonała wyceny – zgodnie z § 36 ust.4 rozporządzenia, czyli przy uwzględnieniu cen transakcyjnych nieruchomości drogowych. Natomiast dla części przeznaczonej pod zabudowę mieszkaniową, uwzględniając zasadę korzyści, dokonała wyceny z uwzględnieniem transakcji nieruchomości nabywanych pod zabudowę mieszkaniową. Na str. 14-18 opinii biegła dokonała szczegółowej analizy rynku dla terenów nabywanych pod drogi, zaś na str. 22 – 26 opinii dokonała analizy rynku nieruchomości przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową. W opinii biegła wyjaśniła, że kierowała się orzecznictwem NSA dotyczącym ustalania odszkodowania z uwzględnieniem zasady korzyści. Biegła wskazała, że wobec braku, na rynku lokalnym i regionalnym, transakcji nieruchomościami o tożsamym mieszanym przeznaczeniu (mieszkaniowo-drogowym) wykonała odrębną wycenę części działki o przeznaczeniu drogowym i odrębną wycenę części działki o przeznaczeniu mieszkaniowym. Natomiast skarżący kasacyjnie prezentuje stanowisko, że w takiej sytuacji należało dokonać wyceny biorąc pod uwagę wartość nieruchomości o przeznaczeniu dla zabudowy mieszkaniowej, bo takie jest przeważające przeznaczenie nieruchomości przyległych a to zgodnie z § 36 ust.4 rozporządzenia. W tej kwestii zauważyć należy, że przepisy rozporządzenia o wycenie obowiązującego w dacie wyceny i orzekania nie przewidywały, jak ma postępować biegły w takim przypadku, czyli w sytuacji jednej nieruchomości o różnym przeznaczeniu. Wskazany w skardze kasacyjnej § 36 ust.4 rozporządzenia stanowił, że: "W przypadku, gdy na realizację inwestycji drogowej została wywłaszczona lub przejęta z mocy prawa nieruchomość, która na dzień wydania decyzji była przeznaczona pod inwestycję drogową, wartość rynkową określa się, przyjmując przeznaczenie nieruchomości przeważające wśród gruntów przyległych, chyba że określenie wartości jest możliwe przy uwzględnieniu cen transakcyjnych nieruchomości drogowych. Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio". Przepis ten w sposób jednoznaczny stwierdza, że jeśli możliwe jest określenie wartości nieruchomości przy uwzględnieniu cen transakcyjnych nieruchomości drogowych, to wycena powinna być dokonana według cen nieruchomości drogowych. Dopiero brak cen transakcyjnych nieruchomości drogowych umożliwia dokonanie wyceny przyjmując przeznaczenie nieruchomości przeważające wśród gruntów przyległych. W rozpoznawanej sprawie natomiast biegła wyjaśniła powody i podstawę prawną przyjęcia cen transakcyjnych nieruchomości drogowych z rynku regionalnego, wzięła pod uwagę ceny nieruchomości transakcyjnych położonych w powiatach zbliżonych potencjałem ekonomiczno – gospodarczym do powiatu dzierżoniowskiego. Należy też zauważyć, że niezależnie od wskazanego przez biegłą § 26 rozporządzenia o wycenie, o danych z rynku lokalnego i regionalnego stanowi § 36 ust.2 mówiąc o wartości rynkowej wycenianej zgodnie z ust.1 § 36 ( por. także zd. ostatnie ust.4 § 36). Skoro zatem na rynku regionalnym odnotowano transakcje nieruchomościami przeznaczonymi pod drogi, to nie można zgodzić się z zarzutem błędnego założenia biegłej wyceny części nieruchomości przeznaczonej w planie pod drogi według cen transakcyjnych nieruchomości drogowych. Pozostałą część działki biegła również prawidłowo wyceniła, zgodnie z zasadą korzyści wyrażoną w art.134 ust.4 u.g.n., przyjmując za podstawę wyceny ceny nieruchomości uzyskiwane ze sprzedaży nieruchomości przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową. Należy także podzielić stanowisko Sądu Wojewódzkiego, że biegła dysponowała narzędziami technicznymi, które pozwalały na podstawie otrzymanej kopii z rysunku planu miejscowego z naniesionymi granicami działki nr [...] i z zamieszczoną podziałką/skalą, dokonać wiarygodnych pomiarów i określić powierzchnię poszczególnych przeznaczeń terenu. Jak też słusznie zauważył Sąd I instancji na kopii z rysunku planu miejscowego z naniesionymi granicami działki nr [...], którą przedłożono do sprawy przy piśmie Burmistrza Miasta B. z dnia 18 maja 2022 r., naniesiono granice tejże działki oraz podano skalę mapy. W oparciu o takie dane i parametry można było, obmierzyć powierzchnię poszczególnych części tej nieruchomości. Trafnie też zwrócił uwagę Sąd Wojewódzki, że ustalona powierzchnia poszczególnych części działki była łatwa do zweryfikowania przez samego skarżącego, ponieważ do operatu szacunkowego dołączono dokumenty pozwalające na taki pomiar, lecz skarżący z tej możliwości nie skorzystał. Nie przedłożył również wykonanego na jego zlecenie pomiaru, który podważałby ustalenia biegłej. Aktualnie powszechnie znane są urządzenia elektroniczne służące do obliczania powierzchni, które są też pomocniczo wykorzystywane przez biegłych. Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut związany z doborem nieruchomości podobnych czyli zarzut według którego biegły w swym operacie szacunkowym uwzględnił transakcje nieruchomości niepodobne do wycenianej nieruchomości (spoza miasta B.) oraz nie uwzględnił transakcji nieruchomości podobnych z terenu miasta B. oraz pobliskiej wsi M. Naczelny Sąd zauważa, że doboru nieruchomości do porównania dokonuje biegły, kierując się definicją nieruchomości podobnej zawartą w art. 4 pkt 16 u.g.n. A zatem, jak trafnie wskazał Sąd Wojewódzki, nie można oczekiwać od organu procesowego weryfikacji operatu w zakresie doboru przez biegłego nieruchomości do porównań. Jest to bowiem czynność stricte specjalistyczna, wymagająca wiedzy fachowej i o ile jej wynik nie koliduje z kryteriami swobodnej oceny dowodów, jest ona procesowo nieweryfikowalna. Przez nieruchomość podobną należy rozumieć nieruchomość, która jest porównywalna z nieruchomością stanowiącą przedmiot wyceny, ze względu na położenie, stan prawny, przeznaczenie, sposób korzystania oraz inne cechy wpływające na jej wartość ( art.4 pkt 16 u.g.n.) Nie oznacza to więc identyczności parametrów, lecz wspólność istotnych cech rynkowych mających zasadniczy wpływ na wartość nieruchomości. Jak trafnie wywiódł Sąd I instancji jest to więź polegająca na podobieństwie, a nie na tożsamości. Co więcej, pomiędzy nieruchomościami podobnymi mogą występować różnice (odnoszące się np. do ich powierzchni, czy lokalizacji). Ustalenie zaś, które cechy nieruchomości mają najistotniejsze znaczenie w konkretnym przypadku, zależy od oceny rzeczoznawcy wyposażonego nie tylko w szczególne kompetencje ustawowe, ale także posiadającego profesjonalną wiedzę na temat czynników oddziaływających na wartość nieruchomości. W rozpoznawanej sprawie biegła dokonując wyceny nieruchomości w części o przeznaczeniu mieszkaniowym przyjęła do bezpośrednich porównań szesnaście nieruchomości, tj.: 1) nieruchomość o cenie jednostkowej 196,85 zł/m², położona w B. przy ul. [...], obręb P.; 2) nieruchomość o cenie jednostkowej 236,86 zł/m², położona w B. przy ul. [...], obręb P.; 3) nieruchomość o cenie jednostkowej 101,32 zł/m², położona w B. przy ul. [...] obręb N., 4) nieruchomość o cenie jednostkowej 87,88 zł/m², położona w P. przy ul. [...], obręb D. 5) nieruchomość o cenie jednostkowej 205,24 zł/m², położona w [...] przy ul. [...], obręb D.; 6) nieruchomość o cenie jednostkowej 159,19 zł/m², położona w [...] przy ul. [...], obręb Z.; 7) nieruchomość o cenie jednostkowej 148,37 zł/m², położona w B. przy ul. [...], obręb O., 8) nieruchomość o cenie jednostkowej 195,70 zł/m², położona w B., obręb P.; 9) nieruchomość o cenie jednostkowej 197,85 zł/m², położona w B., obręb P.; 10) nieruchomość o cenie jednostkowej 142,41 zł/m², położona w [...] przy ul. [...], obręb P., 11) nieruchomość o cenie jednostkowej 185,83 zł/m², położona w B., obręb P.; 12) nieruchomość o cenie jednostkowej 186,70 zł/m², położona w B., obręb P.; 13) nieruchomość o cenie jednostkowej 171,52 zł/m², położona w B. przy ul. [...], obręb P., 14) nieruchomość o cenie jednostkowej 156,51 zł/m², położona w [...], obręb Z.; 15) nieruchomość o cenie jednostkowej 117,65 zł/m², położona w P., obręb G.; 16) nieruchomość o cenie jednostkowej 163,86 zł/m², położona w P. Oś. G., obręb G. Z przedstawionego w sposób tabelaryczny na str.22 operatu doboru nieruchomości porównawczych wynika, że biegła analizą rynku objęła transakcje nieruchomościami położonymi w B. (9 transakcji), w [...] (4 transakcje) i w P. (3 transakcje) – w okresie od kwietnia 2021 r, do dnia wyceny. Z powyższego wynika, że biegła brała do porównań nieruchomości położone w B. Zaakcentować w tym miejscu należy, że przy wycenie nieruchomości rzeczoznawczyni brała pod uwagę transakcje nieruchomościami o przeznaczeniu mieszkaniowym dostępne w dacie sporządzenia wyceny. W zakresie wyceny części działki o przeznaczeniu drogowym, biegła sięgnęła po transakcje z innych miast [...] (czyli z rynku regionalnego) zawarte zarówno w przeciągu ostatnich dwóch lat jak i nieco wcześniej – z uwagi na specyficzność rynku i rzadkie tego rodzaju transakcje. Wyjaśniła przy tym, że brak jest związku pomiędzy czasem zawarcia transakcji a uzyskaną ceną jednostkową nieruchomości drogowych. Ponadto wskazała, że na cenę transakcyjną nie mają wpływu takie cechy, jak powierzchnia, kształt, kategoria drogi, struktura geodezyjna i uzbrojenie terenu. Na podstawie badania rynku biegła przyjęła, że wpływ na wartość przedmiotu wyceny miały lokalizacja ogólna, lokalizacja szczegółowa i infrastruktura drogowa. Biegła zbadała również zmiany wartości nieruchomości na przestrzeni czasu (od 15 kwietnia 2021 r. do 15 lutego 2022 r.), co przedstawiła w formie graficznej (strona 23 operatu) i wyjaśniała, że brak jest związku pomiędzy czasem zawartej transakcji a uzyskaną ceną jednostkową nieruchomości drogowej. Podobne wnioski znajdują się także w opinii rzeczoznawcy C. W. (str.13 opinii). Gdy chodzi natomiast o podnoszoną w skardze kasacyjnej rozbieżność wyceny pomiędzy wydaną w sprawie opinią rzeczoznawcy, przyjętą przez organy orzekające a opinią C. W. sporządzoną na zlecenie skarżącego, to wynika ona m.in. z tej przyczyny, że biegły rzeczoznawca C. W. brał pod uwagę w odniesieniu do całej nieruchomości transakcje działek przeznaczonych pod zabudowę, a nie ceny transakcyjne nieruchomości drogowych. Odnotować też należy, na co zwrócił uwagę Wojewoda w odpowiedzi na skargę kasacyjną, że trzy spośród sześciu wymienionych w uzasadnieniu skargi kasacyjnej nieruchomości, wbrew twierdzeniom skarżącego, znalazły się w poz.11, 12 i 13 tabeli na str. opinii z tym, że bez podatku VAT. Ponadto skoro operat został sporządzony 20 maja 2022 r, to biegła nie mogła uwzględnić wartości nieruchomości wynikających z umów sprzedaży zawartych po dacie wydania opinii, czyli wskazywanych w skardze kasacyjnej transakcji z 14 i 28 czerwca 2022 r. Zarzuty skargi kasacyjnej zawarte w pkt 6, 7, 8 i 9 okazały się zatem nieuzasadnione. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie można także uwzględnić zarzutów naruszenia przepisów wymienionych w pkt 5 skargi kasacyjnej, gdyż zarzuty kierowane wobec biegłej, dotyczyły w istocie sporządzonej przez nią opinii. A która to opinia, w ocenie Sądu, jest prawidłowa i nie zawiera wad przypisywanych jej przez skarżącego. Nietrafne okazały się również zarzuty naruszenia przepisów prawa wymienione w pkt 3 skargi kasacyjnej. Skoro organy administracji nie stwierdziły naruszenia procedury sporządzenia operatu z dnia 20 maja 2022 r., lecz uznały, że jego ustalenia są spójne, logiczne i kompletne, to brak było podstaw do zakwestionowania ustaleń zawartych w tym operacie szacunkowym. Obowiązkiem organów obu instancji było bowiem dokonanie oceny, czy operat w kontrolowanej sprawie jest należycie uzasadniony, czy jest kompletny, czy odpowiada przepisom prawa, czy nie zawiera niejasności, pomyłek, braków, które powinny zostać sprostowane lub uzupełnione, aby dokument ten miał wartość dowodową. Obowiązkiem Sądu I instancji było zaś dokonanie oceny, czy operat trafnie został uznany przez organy za prawidłowy. Organy administracji prowadzące postępowanie wyjaśniły powody, dla których uznały operat rzeczoznawcy z dnia 20 maja 2022 r. za mogący stanowić podstawę ustalenia odszkodowania, a ta ocena organów została zaakceptowana przez Sąd I instancji. W sytuacji zaś, gdy skarżący nie przedstawił opinii organizacji zawodowej rzeczoznawców majątkowych dotyczącej powyższej kwestii, to nie ma podstaw do kwestionowania prawidłowości oceny przyjętej przez rzeczoznawcę majątkowego w rozpoznawanej sprawie. Raz jeszcze wymaga podkreślenia, że w sprawach dotyczących kontroli decyzji ustalających wysokość odszkodowania, wydanych w oparciu o sporządzony w sprawie operat szacunkowy, kontrola sądu administracyjnego nie może wkraczać w zakres wiedzy specjalistycznej biegłego. Wobec powyższego należy uznać, że w niniejszej sprawie nie została podważona ocena Sądu I instancji aprobująca stanowisko organów administracyjnych, że biegła prawidłowo przeprowadziła analizę i charakterystykę rynku nieruchomości w zakresie dotyczącym celu i sposobu wyceny, wskazała rodzaj określanej wartości, wybór podejścia, metody i techniki szacowania, a także przedstawiła obliczenia wartości nieruchomości oraz wynik wyceny. W konsekwencji zarzuty skargi kasacyjnej nie doprowadziły do podważenia oceny, że operat szacunkowy z dnia 20 maja 2022 r. spełnia wszystkie wymogi formalne określone w rozporządzeniu w sprawie wyceny i opiera się na prawidłowych danych dotyczących szacowanej nieruchomości, właściwym doborze nieruchomości oraz właściwym ustaleniu współczynników korygujących, a zatem może stanowić podstawę do określenia wysokości odszkodowania. Zaznaczyć należy, że Sąd I instancji rzetelnie i szczegółowo rozważył zarzuty skargi, uzasadniając swe stanowisko w obszernym i przekonującym uzasadnieniu. Sąd Wojewódzki dokonał prawidłowej wykładni przepisów będących podstawą wydania w sprawie decyzji a następnie wyroku. Wobec stwierdzenia, że żaden z postawionych zarzutów skargi kasacyjnej nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
4 marca 2024
Symbol z opisem
6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę
Skarżony organ
Wojewoda
Sędziowie
Agnieszka Miernik Jolanta Rudnicka /przewodniczący sprawozdawca/ Monika Nowicka

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny