Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I OSK 691/24

I OSK 691/24 - Wyrok NSA z 2025-12-01

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
1 grudnia 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie: sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 2493/22 w sprawie ze skargi M. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 sierpnia 2022 r. nr DNI.rn.625.17.2022 w przedmiocie reformy rolnej oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 16 lutego 2023 r. (sygn. akt I SA/Wa 2493/22), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie – orzekając na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.) – oddalił skargę M. P. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 19 sierpnia 2022 r. nr DNI.rn.625.17.2022 utrzymującą w mocy decyzję Wojewody z dnia 31 stycznia 2022 r. nr WG-I.7515.9.2016.MJ w której orzeczono, że majątek ziemski [...] w gminie [...], o powierzchni [...] ha, stanowiący byłą własność A. i J. P. oraz K.P., podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, Maria P. zarzuciła Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie naruszenie: 1) na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a.- prawa materialnego a mianowicie: a) art. 2 ust. 1 lit e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944r. o przeprowadzeniu reformy rolnej - poprzez błędną jego wykładnię i zastosowanie polegające na przyjęciu, iż do nieruchomości ziemskich, przeznaczonych na cele reformy rolnej, wlicza się na podstawie tego dekretu również nieruchomości leśne w sytuacji, gdy o przejęciu nieruchomości na podstawie powołanego dekretu decydował jej rolniczy charakter, 2) na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy a mianowicie a) art. 6, art. 7 i art. 80 w zw. z art. 156 § 2 w zw. z art. 158 § 2 k.p.a. - poprzez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego polegającą na przyjęciu, iż łączny rozmiar nieruchomości skarżącej, podlegający pod postanowienia dekretu o reformie rolnej, przekraczał 100 hektarów powierzchni ogólnej, w' sytuacji gdy obszar lasów o powierzchni 12,34 hektara nie powinien zostać wliczony w powierzchnię nieruchomości rolnych skutkujących podleganiem ich pod postanowienia dekretu, b) art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt I lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 7,77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. - polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organu pomimo, iż decyzje te zostały wydane bez pełnego rozważenia materiału dowodowego i nie uznaniu, iż do obszaru nieruchomości ziemskich objętych dekretem wliczać się powinno jedynie nieruchomości o charakterze rolniczym. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżąca wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku, względnie o jego uchylenie i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania – wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania. Ponadto wnosiła również o rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym. W dniu 29 grudnia 2023 r. wpłynął do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek strony skarżącej o przywrócenie terminu do uzupełnienia w/w zarzutów kasacyjnych wraz z uzupełnieniem tych zarzutów. W uzasadnieniu tego wniosku podkreślano zaś, że dopiero w dniu 19 grudnia 2023 r. pełnomocnik strony bez swojej winy uzyskał dostęp do akt sprawy o sygn. akt I WA/Sa 2493/22. Jako dodatkowe zarzuty kasacyjne skarżąca wskazała natomiast na zarzuty naruszenia przepisów postępowania - art. 174 pkt 2 p.p.s.a. – w postaci: a) art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 77 i art. 80 k.p.a. w zw. z art . 2 ust. 1 lit e) dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej - poprzez bezzasadne oddalenie skargi do WSA, pomimo iż decyzja organu wydana została bez pełnego rozważenia materiału dowodowego w zakresie analizy związku funkcjonalnego obszarów leśnych należących do majątku [...] z nieruchomościami o charakterze rolnym, co skutkowało tym, że WSA uznał, iż obszar majątku spełniał normę powierzchniową po wliczeniu w jego skład obszarów leśnych o powierzchni 12,34 ha, b) art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 134 § 1 w zw. z art. 151 p.p.s.a. w z art. 7 i 77 k.p.a. - polegające na oddaleniu - zamiast uwzględnieniu -skargi, a w konsekwencji nieuchyleniu decyzji organów administracji, pomimo, iż niewłaściwie oceniono zebrany w sprawie materiał dowodowy przyjmując, iż rozmiar powierzchni lasów stanowił niewielki kompleks i zaplecze dla części rolniczej majątku, w sytuacji gdy obszar ten (las o powierzchni [...] ha) był większy niż obszar ogrodów warzywnych ([...]ha) majątku oraz prawie taki jak obszar gruntów ornych majątku ([...] ha). Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 stycznia 2024 r. potraktowano ww. pismo jako uzupełnienie skargi kasacyjnej z dnia 13 grudnia 2023 r. Jednocześnie zarządzono, aby zawartemu w ww. piśmie "wnioskowi o przywrócenie terminu do uzupełnienia zarzutów skargi kasacyjnej" nie nadawać biegu. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności zarzutów kasacyjnych. Zarzuty te zostały oparte na obu podstawach kasacyjnych, wymienionych w art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. to jest na obrazie prawa materialnego a także na istotnym naruszeniu przepisów postępowania. W ocenie składu orzekającego, zarzuty te jednak nie były uzasadnione. Przede wszystkim wyjaśnić należy, że nie był w ogóle zrozumiały zarzut oparty na przepisie "art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a", gdyż art. 1 p.p.s.a. nie dzieli się na mniejsze jednostki redakcyjne. Stanowi on jedynie, że prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi normuje postępowanie sądowe w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których jego przepisy stosuje się z mocy ustaw szczególnych. Oparcie natomiast w analizowanej sprawie wyroku na przepisie art. 151 p.p.s.a., a nie na postulowanym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uwarunkowane było jedynie oceną zaskarżonej decyzji, którą wyraził w tej sprawie Sąd pierwszej instancji. Oba bowiem w/w przepisy stanowią tylko formalnoprawną podstawę do wydania wyroku określonej treści. Treść ta jest jednak uwarunkowana wynikami wspomnianej oceny sądowej. Nieusprawiedliwiony także okazał się zarzut oparty na naruszeniu przez zaskarżony wyrok art. 134 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Nic nie wskazywało zaś na to, aby można było mówić, że Sąd Wojewódzki przekroczył w tym przypadku owe granice. Jednocześnie natomiast Sąd I instancji rozpoznał przy tym przedmiotową sprawę w sposób wszechstronny. Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku m. in. wynikało, że wnioskiem z dnia 30 maja 2015 r., M. P., działając na podstawie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz.U. Nr 10, poz. 51), wystąpiła o stwierdzenie (cyt.); " jaki obszar ziemski, nie podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej", wskazując w treści wniosku, że majątek ziemski przed jego przejęciem był własnością A. i J.P. oraz K. P. . W następstwie przeprowadzonego postępowania Wojewoda [...], decyzją z dnia 31 stycznia 2022 r., stwierdził, że w/w majątek podpadał pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN a rozstrzygnięcie to utrzymał w mocy, decyzją z dnia 19 sierpnia 2022 r., Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Rozpoznając zaś skargę na w/w decyzję Ministra, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie. Okolicznością niebudzącą bowiem wątpliwości był – jak podkreślił Sąd Wojewódzki - fakt, że majątek ziemski [...], stanowiący byłą własność A. i J. P. oraz K. P. , przekraczał ogólny normatyw powierzchniowy, określony art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN. Mimo bowiem niewielkich rozbieżności w dokumentach dotyczących powierzchni majątku ([...] ha lub [...] ha) - zasadne było przyjęcie, że jego powierzchnia ogólna przekraczała 100 ha. Spełniona zatem została – zdaniem Sądu - przesłanka obszarowa, warunkująca przejęcie majątku na cele reformy rolnej. Dalej Sąd I instancji stwierdził, że dokonując oceny charakteru poszczególnych części majątku, Minister posiłkował się: protokołem z dnia 26 września 1946 r. którym przekazano majątek [...] w użytkowanie Dyrekcji Lasów Państwowych w Białymstoku oraz ewidencją nieruchomości ziemskich podlegających dekretowi PKWN, przedstawiającą stan nieruchomości na dzień 1 stycznia 1949 r. i na ich podstawie stwierdził, że na majątek [...] składały się następujące rodzaje użytków: grunty orne, łąki, pastwiska, ogrody warzywne, wody, drogi, rowy, lasy. W ocenie Sądu Wojewódzkiego, prawidłowe było też stanowisko organu, że z zestawienia treści § 4 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej z użytkami, stanowiącymi elementy majątku [...] wynikało, iż użytki te miały charakter rolniczy, tzn. mogły być wykorzystane na cele związane z reformą rolną (grunty orne, łąki, pastwiska, ogrody warzywne) lub mogły pełnić rolę urządzeń niezbędnych do prowadzenia działalności wytwórczej w majątku (drogi, rowy). Jednocześnie Sąd Wojewódzki przyjął, że zasadnie także organ uznał, iż wchodzący w skład majątku las, o powierzchni [...] ha, obejmując stosunkowo niewielki kompleks, stanowił jedynie zaplecze dla części stricte rolniczej majątku, które miało dostarczać surowca na potrzeby gospodarstwa. W rezultacie, w ocenie Sądu Wojewódzkiego, skoro z dokumentów zgromadzonych w sprawie wynikało, że brak było w przedmiotowym majątku wyodrębnionej części mieszkalnej oraz odrębnego od nieruchomości rolnych terenu (parku), który mógł służyć właścicielom majątku do celów rekreacyjno - wypoczynkowych, a jednocześnie organ prawidłowo - w odniesieniu do pozostałych terenów należących do przedmiotowej nieruchomości a niebędących użytkami rolnymi sensu stricte uznał, że: wody ([...] ha), lasy ([...] ha), drogi ([...] ha) i rowy [...] h) mieściły się w tym przypadku w pojęciu nieruchomości ziemskiej o charakterze rolniczym, to należało uznać, że - tym samym -zostały spełnione przesłanki zawarte w art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej. Z całą pewnością bowiem nie było podstaw do uznania, że grunty te nie wchodziły w skład gospodarstwa rolnego, lecz innej funkcjonalnej całości, takiej jak: zakład przemysłowy, teren przeznaczony pod parcelację budowlaną czy gospodarstwo leśne. Odnosząc się natomiast do twierdzeń skarżącej, która zwracała uwagę, iż w skład omawianej nieruchomości wchodziły działki zalesione, które nie powinny być wliczane do powierzchni ogólnej nieruchomości, Sąd podzielił stanowisko organu, że lasy i grunty leśne miały znaczenie dla prowadzenia gospodarstwa rolnego np. służąc jako źródło budulca i opału oraz zabezpieczenia przed erozją gleb. Brak było zatem podstaw do uznania, że mogły być one oddzielone funkcjonalnie od pozostałej części prowadzonego gospodarstwa rolnego. Ponadto, mając na uwadze cel dekretu o reformie rolnej, w ocenie Sądu Wojewódzkiego, wydawało się oczywiste, że - z punktu widzenia realizacji tych celów -nie miało istotnego znaczenia, czy w skład przejmowanych nieruchomości ziemskich o powierzchni ponad 100 ha, obok użytków rolnych, wchodziły również lasy. W przypadku nieruchomości wymienionych w art. 2 ust. 1 lit. e) cyt. dekretu PKWN, również w jego pierwotnej wersji, wyraźnie wskazano bowiem, że w przypadku nieruchomości o powierzchni ponad 100 ha rozstrzygającą rolę odgrywała wyłącznie powierzchnia ogólna tej nieruchomości, a nie powierzchnia użytków rolnych. Poza tym Sąd Wojewódzki w tym miejscu wskazał, że także z postanowień ustawy z dnia 28 grudnia 1925 r. o wykonaniu reformy rolnej również wynikało, iż w skład nieruchomości ziemskich mogły wchodzić również lasy oraz, jak też w aktualnym stanie prawnym, w skład gospodarstwa rolnego, obok gruntów rolnych, mogą również wchodzić grunty leśne (vide: art. 553 kodeksu cywilnego). Innymi słowy, jak skonkludował Sąd Wojewódzki - to że w skład przedmiotowej nieruchomości ziemskiej wchodziły, obok m.in. gruntów ornych oraz pastwisk i łąk oraz nieużytków, też lasy o powierzchni ponad [...] ha, nie przekreślało per se tego, że nieruchomość ta była nieruchomością ziemską o charakterze rolniczym. Zwłaszcza, że skarżąca nie udowodniła w żaden sposób, aby użytki leśne stanowiły - w tym przypadku - odrębne przedsiębiorstwo, służące działalności produkcyjnej lub handlowej, która nie byłaby działalnością rolniczą. Za prawidłową zatem Sąd Wojewódzki ocenił argumentację organu, że stosunkowo niewielki kompleks lasu stanowił w tym przypadku zaplecze dla części stricte rolniczej, dostarczając np. surowca na potrzeby gospodarstwa, gdyż trudno było sobie wyobrazić by w tak dużej nieruchomości, jej właściciel nie posiadał choćby kilkuhektarowego zalesienia, które służyłoby potrzebom pozostałych gruntów. Okoliczność ta pozwalała bowiem właścicielowi majątku na pewną niezależność w pozyskiwaniu drewna bez konieczności jego odpłatnego nabywania. Jak z powyższego zatem wynikało zaskarżony wyrok spełniał przesłanki zawarte w art. 134 § 1 p.p.s.a. Okoliczność zaś, że skarżąca nie zgadzała się ze stanowiskiem Sądu Wojewódzkiego, iż majątek ziemski [...] stanowił w całości nieruchomość ziemską o charakterze rolniczym, nie mogła sama z siebie uzasadniać poglądu, że Sąd I instancji nie rozpoznał niniejszej sprawy wszechstronnie. Nie były również uzasadnione pozostałe zarzuty kasacyjne. Część z nich nie była przy tym nawet zrozumiała. W skardze kasacyjnej zarzucono bowiem Sądowi Wojewódzkiemu naruszenie m. in. art. 156 § 2 oraz art. 158 § 2 k.p.a. podczas, gdy przepisy te normują zagadnienia właściwe postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej a przedmiotowe postępowanie toczyło się w trybie postępowania zwykłego. W analizowanym stanie faktycznym w zasadzie jedyną kwestią sporną pozostawała ocena dotycząca znaczenia, jakie dla podpadania przedmiotowej nieruchomości pod działanie przepisów dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej miała okoliczność, że w skład tej nieruchomości wchodził także las o powierzchni [...] ha. W związku z powyższym stwierdzić należy, że zgodnie z treścią art. 2 ust.1 lit. e) dekretu o przeprowadzeniu reformy rolnej, na cele reformy rolnej przeznaczone zostały nieruchomości ziemskie stanowiące własność albo współwłasność osób fizycznych lub prawnych, jeżeli ich rozmiar łączny przekraczał bądź 100 ha powierzchni ogólnej, bądź 50 ha użytków rolnych, a na terenie województw poznańskiego, pomorskiego i śląskiego, jeżeli ich rozmiar przekraczał 100 ha powierzchni ogólnej, niezależnie od wielkości użytków rolnych tej powierzchni. Po myśli zatem w/w przepisu na rzecz reformy rolnej przeznaczone były nieruchomości ziemskie, które przechodziły na rzecz Skarbu Państwa bezzwłocznie i bez żadnego wynagrodzenia. Podkreślenia przy tym wymaga, że chociaż w/w dekret nie zawiera definicji legalnej "nieruchomości ziemskiej" to jednak w orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że właściwa w tym zakresie jest definicja tego pojęcia, wyrażona w uchwale Trybunału Konstytucyjnego z dnia 19 września 1990 r. (sygn. akt TK W 3/89 OTK 1990/1/26). W uchwale tej Trybunał stwierdził zaś, że "ustawodawca przez określenie nieruchomości przymiotnikiem > miał na względzie te obiekty mienia nieruchomego, które mają charakter rolniczy. Wniosek taki znajduje bowiem uzasadnienie zarówno w tytule dekretu (o przeprowadzeniu reformy rolnej), jak też w treści niektórych jego przepisów (art. 1 ust. 2 lit. a) i b), art. 6, art. 11 ust. 1) oraz w przepisach cytowanego rozporządzenia wykonawczego (§ 6)". Analiza tych przepisów – zdaniem Trybunału Konstytucyjnego – prowadziła zatem do wniosku, że intencją ustawodawcy było przeznaczenie na cele reformy rolnej tylko tych nieruchomości lub ich części, które są lub mogą być wykorzystane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej, zwierzęcej, sadowniczej, z tym że przez inne podmioty. Wspomniana uchwała Trybunału Konstytucyjnego, choć nie stanowi źródła prawa to jednak niewątpliwie ma charakter dyrektywy interpretacyjnej w procesie stosowania prawa a ponadto zawarte w niej stanowisko zostało następnie podzielone w uchwałach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 czerwca 2006 r.(sygn. akt OPS 2/06) i z dnia 10 stycznia 2011 r (sygn. akt I OPS 3/10). W związku z powyższym, oceniając czy dana nieruchomość podpadała pod działanie omawianego dekretu o wprowadzeniu reformy rolnej, konieczne jest zbadanie, czy dana nieruchomość miała charakter rolny lub pozostawała z taką nieruchomością w związku funkcjonalnym. Powyższe z reguły jest przy tym istotne, gdy w przypadku wniosku, wniesionego w trybie § 5 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i reform Rolnych z dnia 1 marca 1945 r. w sprawie wykonania dekretu PKWN z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, wnioskodawca podnosi w nim, iż w skład majątku ziemskiego wchodził tzw. zespół pałacowo – parkowy (część reprezentacyjno - mieszkalna), a który nie był powiązany gospodarczo z częścią rolniczą majątku a zatem ta część majątku nie podlegała działaniu dekretu o reformie rolnej. Taka dokładnie sytuacja w rozpoznawanej sprawie wprawdzie nie zachodziła, ale - w ocenie składu orzekającego - przedstawiona wyżej zasada mogła jednakże mieć także zastosowanie przy ocenie, czy jeśli w skład majątku ziemskiego wchodził m. in. również las o powierzchni mniejszej niż 25 ha (przy większej bowiem w grę wchodziły przepisy dekretu PKWN z dnia 12 grudnia 1944 r. przejęciu niektórych lasów na własność Państwa - Dz. U. Nr 14, poz. 82), to cały majątek (łącznie z gruntem porośniętym lasem ) podlegał przejęciu przez Państwo, czy też z powierzchni tego majątku należało odliczyć powierzchnię obszaru leśnego jako niezwiązanego z działalnością rolniczą. Oceniając w tym kontekście zaskarżony wyrok, zdaniem składu orzekającego, wyrok ten był prawidłowy. Przedstawione wyżej, zawarte w nim ustalenia, były bowiem w pełni przekonywujące. W sprawie nie była kwestionowana ogólna powierzchnia majątku, która wynosiła [...] ha (względnie [...] ha) a także okoliczność, iż nie została w nim wyodrębniona owa część rekreacyjno-mieszkalna. Niewątpliwe też było, że majątek ten miał charakter rolniczy a o czym świadczył fakt, iż użytki rolne zajmowały w nim znaczną część obszaru (ogrody warzywne ok [...] ha, grunty orne - [...] ha, łąki - [...] ha, pastwiska – [...] ha). Dodać też trzeba, że skarżąca w toku postępowania administracyjnego nie zgłaszała żadnych dowodów, które świadczyłyby o tym, iż grunty leśne stanowiły w tym majątku podstawę dla prowadzenia np. tartaku czy innej, podobnej działalności właściwej dla produkcji leśnej (poza rolniczej). Oczywiście postępowanie dowodowe w sprawie prowadzonej w trybie administracyjnym prowadzi organ, który ma obowiązek dopuścić z urzędu wszelkie dowody istotne dla rozstrzygnięcia, ale nie oznacza to, że strona nie powinna aktywnie w takim postępowaniu brać udziału. Przedmiotowa sprawa dotyczyła bowiem stanu faktycznego, jaki zachodził ponad osiemdziesiąt lat temu, a zatem okoliczność ta – z oczywistych względów - miała istotne znaczenie dla możliwości postępowania dowodowego prowadzonego z urzędu. Jeśli zatem skarżąca twierdziła obecnie, że obszar majątku porośnięty lasem nie mógł być taktowany jako część składowa majątku rolnego to powinna na tę okoliczność przedstawić w toku postępowania administracyjnego odpowiednie dowody. Skoro zaś takie dowody nie zostały zgłoszone to w rozpatrywanej sprawie konieczne było dokonanie oceny czy przedstawiona przez organ i zaakceptowana przez Sąd Wojewódzki analiza funkcjonowania majątku [...] w 1944 r. jako majątku rolnego w sytuacji, gdy w skład niego wchodził nieduży kompleks leśny, była prawidłowa. Zdaniem składu orzekającego, przedstawiona wyżej wspomniana analiza była zasadna. Była ona logiczna i przekonywująca a przy tym jej wyniki zostały rzetelnie wyjaśnione. Jest przy tym rzeczą powszechnie wiadomą, że obszar zalesiony może być i to pod wieloma względami znacząco pomocny przy prowadzeniu gospodarstwa rolnego. Skoro zatem obszar ten w odniesieniu do pozostałej części majątku, a który był uznany za majątek o charakterze rolniczym, stanowił niewielki kompleks to brak było podstaw do przyjęcia, że w tym przypadku obszar leśny powinien być traktowany jako cześć całkowicie odrębna od pozostałej części majątku. Z tych zatem powodów należało uznać, że zarzuty oparte zarówno na art. 2 ust. 1 lit. e) dekretu PKWN o przeprowadzeniu reformy rolnej jak i na: art. 6, art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. nie były usprawiedliwione. Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie była zasadna i - z mocy art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.

Informacje o sprawie

Data wpływu
28 marca 2024
Symbol z opisem
6290 Reforma rolna
Skarżony organ
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi
Sędziowie
Agnieszka Miernik Jolanta Rudnicka /przewodniczący/ Monika Nowicka /sprawozdawca/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny