I SA/Wa 488/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Kamil Kowalewski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 29 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. N. na czynność Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 stycznia 2026 r. w sprawie powołania Rady Ubezpieczenia Społecznego Rolników postanawia: odrzucić skargę.

Pismem z dnia 26 lutego 2026 r. K. N. wniósł skargę na akt Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 stycznia 2026 r. w przedmiocie powołania Rady Ubezpieczenia Społecznego Rolników XIII kadencji (na lata 2026-2028). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na brak właściwości sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm. – dalej też ppsa), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Zgodnie z art. 3 § 2a i § 3 ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Stosownie zaś do art. 5 pkt 3 ustawy sądy administracyjne nie są właściwe w sprawach odmowy mianowania na stanowiska lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji publicznej, chyba że obowiązek mianowania lub powołania wynika z przepisów prawa. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ppsa sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. W niniejszej sprawie K. N. wniósł skargę na akt Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 27 stycznia 2026 r. w przedmiocie powołania Rady Ubezpieczenia Społecznego Rolników XIII kadencji (na lata 2026-2028). Zgodnie z art. 67 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1770 z późn. zm.), Radę Rolników w liczbie 25 członków powołuje minister właściwy do spraw rozwoju wsi spośród kandydatów zgłoszonych przez społeczno-zawodowe organizacje rolników i związki zawodowe rolników indywidualnych o ogólnokrajowym zakresie działania oraz Krajową Radę Izb Rolniczych. Do wejścia w skład Rady Rolników dochodzi w wyniku indywidualnych powołań poszczególnych osób na podstawie art. 67 ustawy. Minister nie wydaje jednego aktu powołania członków Rady, ale każdego z osobna powołuje indywidualnym aktem do pełnienia funkcji członka Rady W aktach sprawy nadesłanych przez Ministra znajdują się indywidualne powołania, z dnia 27 stycznia 2026 r, dla każdego z 25 członków Rady Rolników. Zauważyć jednocześnie trzeba, że z powołanych na wstępie regulacji wynika, że kognicją sądu administracyjnego nie są objęte akty powołania do pełnienia określonych funkcji. Treść art. 5 pkt 3 ppsa wskazuje, że kontroli sądu podlegać może jedynie odmowa mianowania na stanowisko lub powołania do pełnienia funkcji w organach administracji publicznej i to pod warunkiem, że obowiązek mianowania lub powołania wynika z przepisów prawa. Jeżeli zatem określony podmiot uważa, że z przepisu prawa wynika obowiązek mianowania na stanowisko lub powołania do pełnienia funkcji w organie administracji publicznej, a właściwy organ administracji odmawia dopełnienia tego obowiązku, to podmiot taki ma prawo kwestionować akt odmowy przed sądem administracyjnym. Niewątpliwie ani z przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ani z przepisów szczególnych, nie można wywieść legitymacji do zaskarżenia do sądu administracyjnego aktu mianowania określonej osoby na w stanowisko lub powołania określonej osoby do pełnienia funkcji w organie administracji publicznej (por. postanowienia: NSA z 2 kwietnia 2014 r. sygn. I OSK 689/14, WSA w Warszawie z 31 lipca 2018 r. sygn. IV SA/Wa 1119/18, WSA w Warszawie z 4 września 2013 r. IV SA/Wa 1971/13). Sąd administracyjny nie jest uprawniony do kontroli zarówno zaskarżonego aktu Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 27 stycznia 2026 r., co więcej w aktach sprawy nie ma jednego aktu powołania Rady Ubezpieczenia Społecznego Rolników, jak również do kontroli poszczególnych aktów powołania konkretnych osób w skład tej Rady. Skarga K. N. podlega zatem odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia