Sygnatura
I SA/Wr 613/25
I SA/Wr 613/25 - Wyrok WSA we Wrocławiu z 2026-05-05
Wynik
*Oddalono skargę w całości
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu
- Data orzeczenia
- 5 maja 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Solatycka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Dagmara Stankiewicz - Rajchman, Asesor WSA Łukasz Cieślak, , Protokolant: starszy sekretarz sądowy Paweł Poźniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie 5 maja 2026 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 4 czerwca 2025 r. nr 0201-IEW2.4121.6.2025 w przedmiocie orzeczenia solidarnej odpowiedzialności podatkowej członka zarządu za zaległości podatkowe spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń za XII/2020 wraz z odsetkami za zwłokę i za niezapłacone koszty postępowania egzekucyjnego, oddala skargę w całości.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej DIAS, organ II instancji) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w Legnicy (dalej NUS, organ I instancji) z dnia 7 lutego 2025 r. nr 0210-SEW.4121.7.2024.6 orzekającą o solidarnej odpowiedzialności podatkowej A. M. (dalej Strona, Skarżący) jako członka zarządu E. Sp. z o.o. (dalej Spółka) za zaległości Spółki w podatku dochodowym od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń (PIT-4R) za grudzień 2020 r. w wysokości 963,00 zł, oraz odsetki za zwłokę liczone od dnia następującego po terminie płatności zobowiązania do dnia wydania decyzji w wysokości 512,00 zł, oraz za niezapłacone przez Spółkę koszty postępowania egzekucyjnego prowadzonego w oparciu o tytuł wykonawczy nr 0210-723.336566.2021 z dnia 22 kwietnia 2021 r. w wysokości 137,33 zł. Podstawą prawną zaskarżonej decyzji jest art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 107 § 1, § 2 pkt 1, pkt 2 i pkt 4, art. 108 § 1, § 2 pkt 3 i § 3, art. 116 § 1 i § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111 r. ze zm., dalej O.p.). Z akt sprawy wynika, że w dniu 5 stycznia 2021 r. Spółka złożyła deklarację roczną o pobranych zaliczkach na podatek dochodowy PIT-4R, wykazując należne kwoty do zapłaty m.in. za grudzień 2020 r. w wysokości 963,00 zł. Termin płatności wskazanej należności przypadał na dzień 20 stycznia 2021 r. Spółka nie dokonała wpłaty i niezapłacony podatek dochodowy od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń (PIT-4R) za grudzień 2020 r. stał się zaległością podatkową. W dniu 22 kwietnia 2021 r. w związku z nieuregulowaniem przez Spółkę ww. należności NUS wystawił tytuł wykonawczy nr 0210-723.336566.2021 obejmujący PIT-4R za grudzień 2020 r., który następnie skierował do egzekucji. W toku postępowania egzekucyjnego podjęto działania mające na celu wyegzekwowanie należności wynikających z ww. tytułu wykonawczego. W toku postępowania organ egzekucyjny zajął rachunek bankowy Spółki, jednak bez efektu finansowego. Zajęcie nie doprowadziło do uzyskania środków pieniężnych, które pokryłyby dochodzone należności. Nie zidentyfikowano również innych składników majątku, z których organ egzekucyjny mógłby prowadzić skuteczną egzekucję. Postanowieniem z dnia 19 listopada 2024 r. NUS wszczął wobec Skarżącego postępowanie w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności podatkowej, jako członka zarządu Spółki, za ww. zaległość podatkową wraz z odsetkami za zwłokę oraz niezapłacone przez Spółkę koszty postępowania egzekucyjnego. Wezwaniem z dnia 19 listopada 2024 r. organ I instancji wezwał Stronę do udzielenia w terminie 7 dni wyjaśnień oraz złożenia dowodów na ich potwierdzenie (pod rygorem pominięcia w postępowaniu dowodowym). Organ I instancji ww. postępowaniu zebrał materiał dowodowy i wyznaczył Stronie termin do wypowiedzenia się. W odpowiedzi na pismo Strona wskazała, pismem z dnia 18 stycznia 2025 r., że do zadłużenia doszło na skutek działania Grupy M. (dalej Grupa). Majątek Spółki został przejęty przez firmę K., przez co nie było możliwości prowadzenia działalności. Wskazał, że Policja w Chojnowie odmówiła interwencji twierdząc, że sprawa jest zbyt skomplikowana. Do pisma Strona załączyła wyrok Sądu Rejonowego z Legnicy z dnia 3 listopada 2021 r., uwzględniający powództwo Spółki przeciwko K. Sp. z o.o. o ochronę naruszenia posiadania oraz wyrok Sądu II instancji, tj. wyrok Sądu Okręgowego z dnia 15 września 2022 r. sygn. akt: VI Ga 18/22, który zmienił wyrok Sądu I instancji i oddalił powództwo. Skarżący wskazał, że K. w toku sprawy przed Sądem II instancji wskazał, że budynek sprzedał i nie ma możliwości zwrotu. Skarżący opisał działanie Grupy, podając przykłady zastraszania przez Grupę. Skarżący wyjaśnił, że Spółka nie posiadała majątku i tym samym wniosek o ogłoszenie upadłości byłby oddalony, ponadto brak było zgody udziałowca. Skarżący wskazał też na okoliczność, że choruje i wniósł o umorzenie postępowania, wyjaśniając ponownie, że zobowiązania Spółki z grudnia 2020 r. powstały po tym, jak przejęty został majątek. Decyzją z dnia 7 lutego 2025 r. organ I instancji orzekł o solidarnej odpowiedzialności podatkowej Strony jako członka zarządu Spółki, za ww. zaległość podatkową wraz z odsetkami za zwłokę oraz niezapłacone przez Spółkę koszty postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że zgromadzony materiał dowodowy potwierdza istnienie po stronie Spółki zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych od wypłaconych wynagrodzeń (PIT-4R) za grudzień 2020 r., pełnienie przez Stronę funkcji prezesa Spółki w terminie płatności tej zaległości oraz bezskuteczność egzekucji skierowanej do majątku Spółki. Organ I instancji wskazał, że w sprawie wystąpił stan niewypłacalności Spółki, a Strona nie przedstawiła dowodów na uwolnienie się od odpowiedzialności podatkowej. Odnosząc się do pisma Skarżącego z dnia 18 stycznia 2025 r., organ I instancji wyjaśnił, że podnoszone w tym piśmie okoliczności pozostają bez wpływu na zakres odpowiedzialności, albowiem Strona nie wykazała przesłanek egzoneracyjnych, tj. uwalniających od odpowiedzialności za zaległości podatkowe. Pismem z dnia 10 marca 2025 r. Skarżący odwołał się od tej decyzji, wnosząc o umorzenie postępowania. W odwołaniu ponownie przytoczył okoliczności wymienione w piśmie skierowanym do organu l instancji w dniu 18 stycznia 2025 r. Wskazał, że majątek Spółki, który pozostał w przejętym budynku, wystarczyłby na zaspokojenie zaległości. Wraz z odwołaniem Skarżący przedłożył kopie dokumentów: 1) potwierdzenie złożenia zawiadomienia w Komisariacie Policji w Chojnowie z 12 grudnia 2020 r., 2) wyrok Sądu Rejonowego w Legnicy Wydział V Gospodarczy z 3 listopada 2021 r. z powództwa E. Sp. z o.o. przeciwko K. Sp. z o.o. o ochronę naruszenia posiadania, 3) wyrok Sądu Okręgowego w Legnicy Wydział VI Gospodarczy z 15 września 2022 r. wydany na skutek apelacji wniesionej przez K. Sp. z o.o. od wyroku Sądu Rejonowego w Legnicy z 3 listopada 2021 r. Decyzją z dnia 4 czerwca 2025 r. nr 0201-IEW2.4121.6.2025 DIAS utrzymał w mocy decyzję NUS z dnia 7 lutego 2025 r. nr 0210-SEW.4121.7.2024.6, podzielając stanowisko organu I instancji. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji opisał przebieg postępowania, stwierdzając jednocześnie, że zostały spełnione warunki formalne do orzeczenia o odpowiedzialności, nie upłynął 5 letni termin do wydania wskazanej decyzji, zobowiązanie nie uległo przedawnieniu, zaległość podatkowa Spółki nie została uregulowana, a termin jej płatności upływał w trakcie pełnienia funkcji prezesa zarządu przez Stronę postępowania, zaległość była objęta tytułem wykonawczym. Egzekucja z majątku spółki okazała się bezskuteczna, a Strona nie wskazała majątku, z którego można prowadzić egzekucję. Organ wyjaśnił, że Spółka nie złożyła w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości, a termin ten przypadał na dzień 15 stycznia 2021 r. Ponadto DIAS wskazał, że po tej dacie spółka generowała nowe zaległości. DIAS wyjaśnił, że argumenty skarżącego dotyczące przejęcia majątku spółki nie wpływają na ocenę winy w braku możliwości terminowego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, ponieważ dotyczą przyczyn braku uregulowania zaległości, co nie jest przesłanka egzoneracyjną, tj. uwalniającą od odpowiedzialności członka zarządu za zaległości Spółki. . Od powyższej decyzji Strona wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu. W skardze Strona powieliła treść swoich pism procesowych złożonych w toku postępowania podatkowego, wskazując ponownie, że Grupa miała doprowadzić do przejęcia całego majątku Spółki przez inną spółkę. Sprawa została zgłoszona na Policję, jednak odmówiono interwencji stwierdzając, że sprawa jest zbyt skomplikowana. W wyniku działań i decyzji Sądu oddalającego prawomocnie sprawę o ochronę posiadania, Spółka została pozbawiona majątku i możliwości dalszego prowadzenia działalności. Strona wskazała, że nie można było zgłosić upadłości Spółki, ponieważ nie posiadała ona majątku i brakowało zgody udziałowca i wszystkich firm należących do Grupy. Franczyzobiorcy byli zmuszani do podpisywania weksli in blanco i zastraszani. Spółka została pozbawiona majątku, środki pieniężne zostały przekazane na wypłatę wynagrodzenia pracownikom, w efekcie czego w grudniu brak było możliwości i majątku na zaspokojenie należności wobec Urzędu Skarbowego. W ocenie Skarżącego, jedyną możliwością, aby dokonać zapłaty, było odzyskanie majątku Spółki nawet po cenie złomu, gdyż wartość majątku Spółki w chwili zakupu wynosiła ok. 3 milionów złotych netto. Mając na uwadze, ww. okoliczności Skarżący wniósł o uchylenie skarżonej decyzji w całości i przesłuchanie w sprawie. W odpowiedzi na skargę, DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Na rozprawie z dnia 5 maja 2026 r. Skarżący wskazał na swój stan zdrowia psychicznego i konieczność przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego w tym zakresie, albowiem stan zdrowia mógł uniemożliwić Stronie złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości. Strona wskazała też, że Sąd Okręgowy w powołanym wyroku, oddalił powództwo z uwagi na to, że pozwany wyzbył się nieruchomości. Pełnomocnik DIAS podtrzymał argumenty podniesione w odpowiedzi na skargę, wyjaśniając dodatkowo, że w toku postępowania Skarżący nie ujawnił okoliczności związanych z jego zdrowiem, pełnomocnik DIAS wniósł też o oddalenie wniosku dowodowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267, ze zm.; dalej: u.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Na mocy art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, które to ograniczenie nie ma zastosowania w rozpatrywanej sprawie. Główna kwestia sporna w sprawie dotyczyła oceny wystąpienia przesłanek z art. 116 O.p., które uprawniałyby organy podatkowe do orzeczenia o odpowiedzialności Skarżącego za zaległość podatkową Spółki. W tym punkcie rozważań wskazać należy, że granice odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki kapitałowej określają przepisy rozdziału 15 działu III O.p. W myśl art. 107 § 1 O.p., w przypadkach i w zakresie przewidzianym w tym rozdziale za zaległości podatkowe podatnika odpowiadają całym swoim majątkiem solidarnie z podatnikiem również osoby trzecie. Zakresem tej odpowiedzialności objęte zostały również odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych, a także koszty postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy odnoszące się do odpowiedzialności osób trzecich stanowią inaczej (art. 107 § 2 pkt 2 i 4 O.p.). Stosownie do art. 108 § 2 pkt 2) lit. a) i lit. b) O.p., postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem doręczenia decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego oraz przed dniem odpowiedzialności podatkowej płatnika lub inkasenta. Zgodnie z § 3 art. 108 O.p. w razie wystawienia tytułu wykonawczego na podstawie deklaracji, na zasadach przewidzianych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, przed orzeczeniem o odpowiedzialności osoby trzeciej nie wymaga się uprzedniego wydania decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2, cytowanym powyżej. W takiej sytuacji, postępowanie w sprawie odpowiedzialności podatkowej osoby trzeciej nie może zostać wszczęte przed dniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. W niniejszej sprawie żadna z tych przeszkód w chwili wszczęcia przedmiotowego postępowania jednak nie wystąpiła, albowiem przed dniem wszczęcia postępowania w sprawie orzeczenia o solidarnej odpowiedzialności członka zarządu, wobec spółki wszczęta została egzekucja administracyjna. Zgodnie z przepisem art. 116 § 1 O.p., za zaległości podatkowe spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w organizacji, odpowiadają solidarnie całym swoim majątkiem członkowie jej zarządu, jeżeli egzekucja z majątku spółki okazała się w całości lub w części bezskuteczna, a członek zarządu: 1) nie wykazał, że: a) we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne w rozumieniu ustawy z dnia 15 maja 2015 r. - Prawo restrukturyzacyjne (Dz.U. z 2020 r. poz. 814 ze zm. dalej ustawa Pr.) albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, o którym mowa w ustawie Pr., albo b) niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy; 2) nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części. Przy tym odpowiedzialność członków zarządu, określona w § 1, obejmuje, między innymi, zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań, których termin płatności upływał w czasie pełnienia przez nich obowiązków członka zarządu (§ 2). Z treści powołanego przepisu wynika, że przesłanki związane z odpowiedzialnością osób trzecich można podzielić na dwie grupy: przesłanki pozytywne orzeczenia odpowiedzialności członka zarządu, które muszą być spełnione, aby wydanie decyzji w tym przedmiocie było możliwe oraz przesłanki negatywne (egzoneracyjne), które – jeśli zaistnieją – wyłączają możliwość orzekania o tej odpowiedzialności. Podkreślić należy, że rzeczą organów podatkowych jest wykazanie: istnienia zaległości podatkowej spółki, faktu pełnienia przez osobę obowiązków członka zarządu w czasie, w którym upłynął termin płatności zobowiązania podatkowego i w którym zobowiązanie to przerodziło się w dochodzoną zaległość podatkową (art. 116 § 2 O.p.) oraz bezskuteczności egzekucji względem samej spółki (art. 116 § 1 O.p.). Z kolei rzeczą osoby, na którą organ zamierza przenieść odpowiedzialność, jest wykazanie, że we właściwym czasie został zgłoszony wniosek o upadłość spółki, albo że niezgłoszenie takiego wniosku wynika z przyczyn niezawinionych przez członka zarządu (art. 116 § 1 pkt 1), albo w końcu, że istnieje mienie, z którego organ może zaspokoić zaległości spółki (art. 116 § 1 pkt 2 O.p.). Za prawidłowe należy uznać ustalenia organu II instancji w zakresie momentu właściwego do ogłoszenia upadłości Spółki. Pojęcie "właściwego czasu" nie zostało zdefiniowane w przepisach O.p. W kontekście art. 116 § 1 pkt 1 O.p. właściwy czas do zgłoszenia wniosku o upadłość należy oceniać poprzez odniesienie się do pojęcia niewypłacalności, użytego w ustawie z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2025 r., poz. 614 ze zm., dalej u.p.u.) i wskazanych w tej ustawie terminów, oznaczonych dla upadłego (jego organów) do zgłoszenia wniosku o upadłość. Zgodnie z art. 10 u.p.u., upadłość ogłasza się wobec dłużnika, który stał się niewypłacalny. Z kolei zgodnie z treścią art. 11 ust. 1 u.p.u. dłużnik jest niewypłacalny, jeśli utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych. Natomiast, jak stanowi art. 11 ust 1a u.p.u., "Domniemywa się, że dłużnik utracił zdolność do wykonywania swoich wymagalnych zobowiązań pieniężnych, jeżeli opóźnienie w wykonaniu zobowiązań pieniężnych przekracza trzy miesiące." Z kolei z art. 11 ust. 2 u.p.u. wynika, że dłużnik będący osobą prawną albo jednostką organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, jest niewypłacalny także wtedy, gdy jego zobowiązania pieniężne przekraczają wartość jego majątku, a stan ten utrzymuje się przez okres przekraczający dwadzieścia cztery miesiące. Natomiast w myśl art. 21 ust. 1 u.p.u., dłużnik jest obowiązany, nie później niż w terminie trzydziestu dni od dnia, w którym wystąpiła podstawa do ogłoszenia upadłości, zgłosić w sądzie wniosek o ogłoszenie upadłości. Jeżeli dłużnikiem jest osoba prawna albo inna jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną, obowiązek, o którym mowa w ust. 1, spoczywa na każdym, kto ma prawo go reprezentować sam lub łącznie z innymi osobami (art. 21 ust. 2 u.p.u.). Wniosek o upadłość musi być bowiem złożony w terminie, który nie niweczy celu postępowania upadłościowego, jakim jest ochrona interesów wierzycieli. "Czas właściwy" do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, należy interpretować także z uwzględnieniem funkcji oraz celu, jakiemu ma służyć art. 116 O.p. Z tego punktu widzenia istotnym jest zapobieżenie dowolnemu i wybiórczemu zaspokajaniu przez dłużnika jednych wierzycieli kosztem innych. Zatem "czas właściwy" to czas, w jakim zarząd spółki, niebędący w stanie zrealizować zobowiązań względem wszystkich jej wierzycieli, winien złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 19 grudnia 2017 r., I SA/Po 286/17, publ. CBOSA). W ocenie Sądu, organ II instancji prawidłowo wskazał, ustalając termin do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, na dzień najpóźniej do 15 stycznia 2021 r. oraz, że stan niewypłacalności wystąpił jeszcze w 2020 r. Materiał dowodowy sprawy wskazuje, że Spółka zalega z zapłatą podatku na łączną kwotę 963,00 zł (należność bez odsetek za zwłokę) z tytułu: podatku dochodowego od osób fizycznych (PIT-4R) za grudzień 2020 r., termin płatności upłynął 20 stycznia 2021 r. Spółka zalegała także z zapłatą: - należności składkowych wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za okres od sierpnia 2020 r. do stycznia 2021 r., grudzień 2023 r., styczeń- luty 2024 r. w łącznej kwocie 51.473,80 zł (należność bez odsetek za zwłokę), termin płatności za 8/2020 r. upłynął 15 września 2020 r., - należności wobec Burmistrza Miasta Chojnowa z tytułu deklarowanych opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od 8/2020 do 1/2022 r., termin płatności za 8/2020 r. upłynął 15 września 2020 r. Zasadnie więc stwierdził DIAS, że Spółka nie wykonywała swoich wymagalnych zobowiązań od września 2020 r. Stan niewypłacalności określono na 3 miesiące od dnia następnego po terminie płatności ww. zobowiązań (wobec ZUS i Burmistrza Miasta Chojnowa), tj. na 16 grudnia 2020 r. Zatem słusznie uznały organy, że termin na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości tj. 30 dni od niewypłacalności Spółki minął 15 stycznia 2021 r. W ocenie Sądu, DIAS prawidłowo ocenił, że Skarżący nie wykazał, że niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości nastąpiło bez jego winy. Podnoszone okoliczności dotyczące działalności Grupy, jak i brak majątku Spółki nie stanowią przesłanki uwalniającej od odpowiedzialności, a ponadto skarżący nawet nie przedstawił wystarczających dowodów na wykazanie swoich argumentów dotyczących działania Grupy, wobec tego uznać należy, że ta okoliczność nie została udowodniona. Sąd wskazuje, że brak winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość może być odnoszony do sytuacji wyjątkowych, w których członek zarządu nie ma wiedzy co do rzeczywistej sytuacji w zakresie płacenia zobowiązań przez spółkę z uzasadnionych (obiektywnie) przyczyn i przy dołożeniu należytej staranności nie może tej wiedzy uzyskać albo podjąć stosownych działań." (wyrok NSA z 21.09.2022 r., III FSK 1063/21, LEX nr 3426838) lub z innych przyczyn nie był w stanie tego wniosku złożyć. Odnosząc się do podnoszonych dopiero na rozprawie okoliczności związanych ze zdrowiem Skarżącego i konieczności powołania opinii biegłego, celem oceny możliwości przypisania winy Stronie w niezłożeniu w terminie wniosku o ogłoszenie upadłości, Sąd wskazuje, że to nie rolą organu podatkowego jest przeprowadzenie postępowania dowodowego na okoliczność wystąpienia przesłanki uwalniającej go od odpowiedzialności za zaległości spółki. Skoro Skarżący nie przedłożył stosownych dokumentów zaświadczających o jego złym stanie zdrowia, co według niego miało miejsce w czasie, w którym zgodnie z ustaleniami organów podatkowych należało złożyć wniosek o ogłoszenie upadłości spółki i stanowiło przesłankę uwalniającą od odpowiedzialności, to zasadnie organy uznały, że Skarżący nie wykazał wystąpienia tej przesłanki. Z przedłożonych dokumentów nie wynika, aby zdolność Skarżącego do podejmowania działań w imieniu spółki została trwale i całkowicie wyłączona od momentu, w którym upływał termin do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości. Skarżący nie złożył w tym zakresie stosowanych wniosków dowodowych. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że w niniejszej sprawie Skarżący w żaden sposób nie wykazał w toku postępowania podatkowego, że zachodziły jakiekolwiek przeszkody do tego, żeby mógł taki wniosek złożyć w terminie. Wyjaśnienia dotyczące braku majątku Spółki, nie stanowią okoliczności uwalniającej z odpowiedzialności solidarnej za zobowiązania Spółki, lecz jedynie wykazują przyczyny braku uregulowania przez Spółkę zaległości podatkowych w terminie. Jak wyżej wskazano przesłanką uwalniającą od odpowiedzialności jest fakt terminowego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, a nie okoliczności dotyczące ustalenia czy w tym czasie istnieją środki na przeprowadzenie tej upadłości, czy restrukturyzacji. W niniejszej sprawie nie zachodzi również druga z wymienionych przesłanek egzoneracyjnych, tj. wskazanie mienia Spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie jej zaległości podatkowych w znacznej części. Pomimo zawiadomienia (już w samym postanowieniu o wszczęciu postępowania w niniejszej sprawie) przez organy podatkowe o ustawowej możliwości uwolnienia się od odpowiedzialności za dług podatkowy Spółki, Skarżący nie podjął skutecznej inicjatywy dowodowej, która mogłaby wskazywać na zaistnienie przesłanki wymienionej w art. 116 § 1 pkt 2 O.p. Strona nie wskazała konkretnie zresztą istnienia innych składników majątku Spółki niż te, o których wiedzę organy uzyskały z innych ww. źródeł. Z akt sprawy wynika, że poborca skarbowy w toku prowadzonej egzekucji wobec Spółki, stwierdził, iż w miejscu jej siedziby brak jest oznak prowadzenia działalności gospodarczej. Podsumowując, Sąd stwierdza, że w sprawie zaistniały wszystkie przesłanki pozytywne warunkujące odpowiedzialność Skarżącego jako członka zarządu Spółki. Terminy płatności zobowiązań podatkowych, które - wobec ich nieuregulowania - przekształciły się w zaległości podatkowe, przypadały na okres, kiedy Skarżący pełnił funkcję członka zarządu. Prowadzona wobec Spółki egzekucja nie przyniosła skutku w postaci wyegzekwowania należności. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że nie wystąpiła którakolwiek z przesłanek warunkujących wyłączenie odpowiedzialności. Ocena ta, przy braku stwierdzenia uchybień procesowych, związanych z samą procedurą orzekania o odpowiedzialności osoby trzeciej, przesądziła o zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, w której starannie rozpatrzono zgromadzony materiał dowodowy i omówiono wszystkie istotne dla sprawy aspekty prawne. W ocenie Sądu, organy podatkowe zgromadziły kompletny materiał dowodowy przy zapewnieniu Skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu. Materiał dowodowy oceniły w sposób swobodny, lecz nie dowolny, dokonując na jego podstawie właściwych ustaleń, których Skarżącemu nie udało się skutecznie podważyć. Sąd nie stwierdził po stronie organów obu instancji uchybień w zakresie przepisów prawa procesowego, zwłaszcza takich, które mogłyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Prawidłowo zastosowano także normy prawa materialnego. Organ nie naruszył również zasad prowadzenia postępowania dowodowego, albowiem zebrany materiał dowodowy był wystarczający i zupełny do stwierdzenia okoliczności potwierdzających istnienie przesłanek do orzeczenia o odpowiedzialności członka zarządu. Sąd wyjaśnia, że w razie, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję, organ na wniosek Strony lub z urzędu wznawia postępowanie (art. 240 § 1 pkt 5 O.p.). Sąd oddalił wniosek o przesłuchanie Strony. Wyjaśnić bowiem należy, że stosownie do treści przepisu art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Jak wynika z przytoczonego przepisu, postępowanie dowodowe przed sądem administracyjnym ma wyłącznie charakter uzupełniający, ograniczający się do dowodów z dokumentów. Tym samym dowód z przesłuchania strony przed sądem administracyjnym jest niedopuszczalny. Z uwagi na brak zasadności zgłoszonych zarzutów oraz wobec niedopatrzenia się jakichkolwiek mogących mieć wpływ na wynik sprawy naruszeń prawa materialnego lub procesowego, a tym bardziej o charakterze istotnym, skargę – jako nieuzasadnioną – na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalono.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 29 sierpnia 2025
- Symbol z opisem
- 6117 Odpowiedzialność podatkowa osób trzecich, ulgi płatnicze (umorzenie, odroczenie, rozłożenie na raty itp.)
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Skarbowej
- Sędziowie
- Dagmara Stankiewicz-Rajchman Iwona Solatycka /przewodniczący sprawozdawca/ Łukasz Cieślak
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny