II GSK 758/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Patrycja Joanna Suwaj Sędzia NSA Dariusz Zalewski Sędzia del. WSA Izabella Janson (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Klaudia Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej J. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 18 października 2022 r. sygn. akt II SA/Bd 736/22 w sprawie ze skargi J. W. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy z dnia 10 maja 2022 r. nr NEP.906.10.1.6.2022 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J. W. na rzecz Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy 360 (trzysta sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z 18 października 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 736/22, działając na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2020 r. poz. 329 ze zm.; obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej: "p.p.s.a.") oddalił skargę J. W. (dalej: "skarżąca") na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy (dalej: "organ odwoławczy") z 10 maja 2022 r. w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bydgoszczy (dalej: "organ pierwszej instancji") upomnieniem z 10 maja 2021 r. wezwał skarżącą do stawienia się z dzieckiem W.W. w punkcie szczepień Gminnej Przychodni w D. celem ustalenia z lekarzem indywidualnego toku obowiązkowych szczepień ochronnych dziecka i poddania dziecka szczepieniom ochronnym w ramach Programu Szczepień Ochronnych. Po przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bydgoszczy zwrócił się do Wojewody Kujawsko-Pomorskiego z wnioskiem o wszczęcie postępowania egzekucyjnego wobec skarżącej w celu wyegzekwowania realizacji obowiązku poddania obowiązkowym szczepieniom ochronnym dziecka, zgodnie z treścią tytułu wykonawczego z 1 września 2021 r. Wojewoda Kujawsko-Pomorski postanowieniem z 13 września 2021 r. nałożył na skarżącą grzywnę w kwocie 500 zł celem przymuszenia do wykonania obowiązku wskazanego w tytule wykonawczym. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bydgoszczy postanowieniem z 8 lutego 2022 r. oddalił zgłoszone przez skarżącą zarzuty wniesione w związku z prowadzonym postępowaniem egzekucyjnym na podstawie tytułu wykonawczego z 1 września 2021 r., który obejmował zobowiązanie do poddania szczepieniom ochronnym przeciwko: gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, błonicy, tężcowi, krztuścowi, poliomyelitis, inwazyjnemu zakażeniu Haemophilus influenzae typu B oraz inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, syna strony skarżącej. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Bydgoszczy na skutek jej zażalenia, postanowieniem z 10 maja 2022 r. utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu postanowienia Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wyjaśnił, że organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, jednak zgodnie z art. 29 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2022 r. poz. 473, ze zm., dalej: "u.p.e.a.") nie jest uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego takim tytułem. W przedmiotowej sprawie organ egzekucyjny stwierdził zaś, że zostały spełnione przesłanki dopuszczalności wszczęcia egzekucji, jak i jej prowadzenia. Organ podkreślił, że skarżąca pomimo otrzymania upomnienia z 10 maja 2021 r. nie stawiła się z dzieckiem do wskazanego podmiotu leczniczego w celu wykonania obowiązku realizacji szczepień małoletniego ani też do innego świadczeniodawcy, z którym Narodowy Fundusz Zdrowia zawarł umowę na udzielenie świadczeń zdrowotnych. Skarżąca nie przedstawiła również dokumentacji odraczającej do szczepień ochronnych, w związku z czym organ pierwszej instancji mógł podjąć czynności w celu wyegzekwowania tego obowiązku. Ponadto organ odwoławczy odnosząc się do twierdzeń skarżącej, że nie mogła stawić się na szczepienie z uwagi na fakt, iż była razem z małoletnim przeziębiona wyjaśnił, że strona winna była skontaktować się z lekarzem Podstawowej Opieki Zdrowotnej w celu przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego i otrzymania czasowego odroczenia od szczepień ochronnych z uwagi na chorobę dziecka, czego nie uczyniła. W takiej sytuacji również drugi rodzic powinien był niezwłocznie udać się z dzieckiem do Przychodni Podstawowej Opieki Zdrowotnej. Informacja znajdująca się w aktach sprawy, iż dziecko miało kontakt z osobą zarażoną ospą wietrzną nie była dla organu usprawiedliwieniem, ponieważ skarżąca miała obowiązek zgłosić się do lekarza Podstawowej Opieki Zdrowotnej i poinformować go o zaistniałej sytuacji, wówczas to do decyzji lekarza pozostaje postępowanie w takich okolicznościach. Wobec powyższego organ przyjął, że obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym istnieje, a ewentualne nieprawidłowości nie uchyliły wymagalności tego obowiązku. Kontrolując legalność opisanego postanowienia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy stwierdził, że odpowiada ono prawu, podzielając stanowisko organu co do niezasadności zarzutu braku wymagalności obowiązku poddania dziecka Skarżącej obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W ocenie Sądu, zasadnie organy wskazały, że obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych, tj. z ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (Dz. U. z 2021 r. poz. 2069, ze zm.; dalej: "ustawa o zapobieganiu chorobom zakaźnym"). Sąd wyjaśnił, że obowiązek poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym oznacza również obowiązek poddania się uprzednim lekarskim badaniom kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania szczepienia. Odmowa wzięcia udziału w badaniu uniemożliwia wykonanie szczepienia i powinna być traktowana jako odmowa poddania się temu szczepieniu. Skoro z akt sprawy wynikało, że dziecko skarżącej nie zostało poddane obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu w punkcie szczepień świadczeniodawcy wybranym przez zobowiązaną stronę, to po doręczeniu upomnienia i tytułu wykonawczego obowiązek ten mógł być egzekwowany. Sąd zaznaczył, że skarżąca z dzieckiem nie stawili się na badania kwalifikacyjne do szczepień ochronnych, a zatem organy prawidłowo oceniły okoliczności niemożności strawienia się na badanie kwalifikacyjne przez dziecko. Organ prawidłowo uznał, że skarżąca w sytuacji, gdy małoletni był przeziębiony powinna skontaktować się z lekarzem Podstawowej Opieki Zdrowotnej celem przeprowadzenia badania i otrzymania czasowego odroczenia od szczepień ochronnych. Sąd ocenił zatem, że inspekcja sanitarna, działając w ramach obowiązujących przepisów prawa i podejmując wobec zobowiązanej działania zmierzające do wyegzekwowania obowiązku szczepień u małoletniego, wypełniła ciążące na niej obowiązki. Z tych powodów Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku WSA w Bydgoszczy. Zaskarżając orzeczenie w całości, wniosła o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Bydgoszczy, jak również rozstrzygnięcie o kosztach postępowania według norm przepisanych i rozpoznania sprawy na rozprawie. Sądowi pierwszej instancji zarzuciła: - naruszenie przepisów postępowania, tj.: 1) art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez uznanie, iż obowiązek szczepienia objęty tytułem wykonawczym jest wymagalny; 2) art. 29 § 1 u.p.e.a. poprzez uznanie, że w postępowaniu egzekucyjnym brak jest konieczności badania wymagalności obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym, podczas gdy jest to niezbędne w ramach podniesionych zarzutów dotyczących braku wymagalności obowiązku stwierdzonego tytułem wykonawczym; - naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: 1) art. 17 ust. 2, 3 i 4 ustawy o zapobieganiu chorobom zakaźnym poprzez ich nieprawidłową wykładnię i przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie przychodnia przeprowadzająca szczepienie dopełniła wszystkich obowiązków związanych z przebiegiem procedury szczepienia (w szczególności przeprowadziła prawidłowe badanie kwalifikacyjne, które jest warunkiem sine qua non możliwości przeprowadzenia szczepienia pacjenta). W odpowiedzi na skargę kasacyjną Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Bydgoszczy wniósł o jej oddalenie w całości oraz zasądzenie od skarżącej na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zarzuty skargi kasacyjnej nie są uzasadnione, dlatego skarga kasacyjna nie może zostać uwzględniona. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku oparcia skargi kasacyjnej na naruszeniu prawa procesowego, stosownie do art. 174 pkt 2 p.p.s.a., strona wnosząca skargę kasacyjną obowiązana jest wykazać, że zarzucane uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej. Zgodnie bowiem z art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Postępowanie kasacyjne nie polega zatem na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz na kontroli zgodności z prawem zaskarżonego wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego w granicach podniesionych podstaw kasacyjnych. Istotą postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym pozostaje więc ocena, czy Sąd pierwszej instancji prawidłowo skontrolował legalność postanowienia organów Państwowej Inspekcji Sanitarnej wydanego w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym obowiązkowych szczepień ochronnych. Wobec niestwierdzenia z urzędu przesłanek nieważności postępowania określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny ograniczył kontrolę do zarzutów sformułowanych w skardze kasacyjnej. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych granicach, należało stwierdzić, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Sposób sformułowania zarzutów oraz argumentacja przedstawiona w ich uzasadnieniu wskazują bowiem, że zarzuty procesowe i materialnoprawne pozostają ze sobą ściśle powiązane, gdyż wszystkie zmierzają do zakwestionowania przyjętej przez organy i Sąd pierwszej instancji oceny, że obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym był wymagalny oraz mógł podlegać egzekucji administracyjnej mimo podnoszonych przez stronę zarzutów dotyczących badania kwalifikacyjnego. Spór prawny w rozpoznawanej sprawie dotyczy prawidłowości stanowiska Sądu pierwszej instancji, który kontrolując postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w Bydgoszczy utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji oddalające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym, uznał, że rozstrzygnięcie to odpowiada prawu. Organy przyjęły, że obowiązek poddania małoletniego obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika bezpośrednio z ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi, pozostaje wymagalny, a w sprawie brak jest skutecznie wykazanych przeciwwskazań zdrowotnych uzasadniających odstąpienie od jego wykonania. Skarżąca w skardze kasacyjnej podniosła zarzuty naruszenia zarówno przepisów postępowania, jak i prawa materialnego. W istocie jednak zasadnicza argumentacja kasacji koncentruje się na twierdzeniu, że brak badania kwalifikacyjnego, powodował brak wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Skarżąca wywodzi również, że organy egzekucyjne były zobowiązane do ponownego badania materialnoprawnych przesłanek obowiązku szczepień w ramach postępowania egzekucyjnego. Zarzuty te wymagają zatem wspólnego odniesienia się do dwóch zasadniczych kwestii: charakteru ustawowego obowiązku szczepień ochronnych oraz zakresu kognicji organu egzekucyjnego w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów u.p.e.a. Przystępując do oceny podniesionych zarzutów należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny, działając w granicach podstaw kasacyjnych, po dokonaniu kontroli zaskarżonego wyroku doszedł do przekonania, iż zarzuty skargi kasacyjnej nie są usprawiedliwione. Stanowisko to pozostaje zgodne z utrwaloną linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczącą obowiązkowych szczepień ochronnych oraz administracyjnego postępowania egzekucyjnego prowadzonego w celu wykonania tego obowiązku. W wyroku z 17 lipca 2014 r., sygn. akt II OSK 338/13, NSA wskazał, że obowiązek szczepień ochronnych wynika bezpośrednio z ustawy i nie jest uzależniony od swobodnej zgody rodziców. Z kolei w wyroku z 18 lutego 2025 r., sygn. akt II GSK 1776/21, podkreślono, że Program Szczepień Ochronnych nie kreuje samodzielnie obowiązku prawnego, lecz jedynie technicznie określa sposób jego wykonania, natomiast sam obowiązek ma podstawę ustawową. Podobnie w wyroku z 5 czerwca 2025 r., sygn. akt II GSK 2521/21 i wyroku z 3 września 2025 r., sygn. akt II GSK 673/25, gdzie NSA wyraźnie stwierdził, że brak współdziałania rodzica przy realizacji badania kwalifikacyjnego i szczepienia nie powoduje niewykonalności obowiązku szczepień ochronnych. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni podziela przedstawione wyżej poglądy prawne oraz przyjmuje je za własne. Argumentacja zaprezentowana w powołanych orzeczeniach zachowuje pełną aktualność również w realiach niniejszej sprawy, gdyż dotyczy tożsamego problemu prawnego odnoszącego się do ustawowego charakteru obowiązku szczepień, znaczenia badania kwalifikacyjnego oraz zakresu dopuszczalnej kontroli prowadzonej w postępowaniu egzekucyjnym. Zarzut naruszenia art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. poprzez uznanie, iż obowiązek szczepienia objęty tytułem wykonawczym jest wymagalny nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż opiera się na błędnym rozumieniu zarówno charakteru obowiązku szczepień ochronnych, jak i pojęcia wymagalności obowiązku w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym. Skarżąca utożsamia bowiem wymagalność obowiązku z formalną kompletnością dokumentacji medycznej. Tymczasem obowiązek szczepień ochronnych wynika bezpośrednio z ustawy i ma charakter ex lege, a nie obowiązku kreowanego indywidualnym aktem administracyjnym lub dokumentem lekarskim. Z akt sprawy wynika jednoznacznie, że małoletni został objęty obowiązkowym Programem Szczepień Ochronnych, a skarżąca nie doprowadziła do wykonania szczepień. Organy ustaliły również, że w dokumentacji medycznej brak było potwierdzonych przeciwwskazań zdrowotnych uzasadniających czasowe lub długotrwałe odroczenie szczepień. Wyjaśnić trzeba, że badanie kwalifikacyjne stanowi jedynie element procedury wykonawczej służący wykluczeniu przeciwwskazań zdrowotnych. Odmowa współdziałania rodzica przy realizacji tego etapu nie niweczy samego obowiązku. Analogicznie NSA wskazał w wyroku o sygn. akt II GSK 427/25, że brak przeciwwskazań medycznych oznacza dalsze istnienie obowiązku i dopuszczalność jego egzekwowania. Należy również podkreślić, że komunikat GIS zawierający Program Szczepień Ochronnych nie stanowi samoistnego źródła obowiązku, lecz technicznie określa sposób jego realizacji. Pogląd ten został jednoznacznie potwierdzony w wyroku NSA z 18 lutego 2025 r., sygn. akt II GSK 1776/21. Podstawą obowiązku pozostaje ustawa oraz rozporządzenie wykonawcze Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 753 ze zm.). W konsekwencji trafnie przyjęto, że obowiązek objęty tytułem wykonawczym był wymagalny, a zarzut zmierza w istocie do zakwestionowania samego modelu obowiązkowych szczepień, co wykracza poza granice postępowania egzekucyjnego. W ocenie sądu zarzut naruszenia art. 29 § 1 u.p.e.a. poprzez uznanie, że w postępowaniu egzekucyjnym brak jest konieczności badania wymagalności obowiązku również nie zasługuje na uwzględnienie. Skarżąca błędnie interpretuje zakres obowiązków organu egzekucyjnego wynikających z art. 29 § 1 u.p.e.a., utożsamiając badanie dopuszczalności egzekucji z koniecznością ponownej, pełnej kontroli materialnoprawnej obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Tymczasem postępowanie egzekucyjne ma charakter wykonawczy i wtórny wobec obowiązku wynikającego bezpośrednio z ustawy. Z akt sprawy wynika, że organ egzekucyjny dokonał wymaganej kontroli formalnoprawnej – ustalił istnienie ustawowego obowiązku szczepień i tytułu wykonawczego oraz brak wykonania obowiązku przez zobowiązaną. Organy prawidłowo uznały zatem, że egzekucja jest dopuszczalna. W orzecznictwie NSA konsekwentnie podkreśla się, że organ egzekucyjny nie jest uprawniony do badania zasadności obowiązku wynikającego z ustawy ani do prowadzenia postępowania zastępującego ocenę medyczną. W wyroku o sygn. akt II GSK 2521/21 NSA wyraźnie zaakcentował, że postępowanie egzekucyjne nie służy kwestionowaniu obowiązku szczepień jako takiego, lecz ocenie legalności zastosowanego środka egzekucyjnego. W sprawie tej podkreślono także, że przymus administracyjny służący wykonaniu obowiązkowych szczepień realizuje konstytucyjny obowiązek ochrony zdrowia publicznego i pozostaje środkiem proporcjonalnym. Analogiczne stanowisko zostało przedstawione w wyroku o sygn. akt II GSK 1776/21, gdzie NSA wskazał, że obowiązek szczepień wynika bezpośrednio z przepisów prawa powszechnie obowiązującego, nie wymaga konkretyzacji decyzją administracyjną i może być egzekwowany administracyjnie. NSA podkreślił również, że odmowa rodzica uczestniczenia w badaniu kwalifikacyjnym nie może prowadzić do wniosku o niewymagalności obowiązku, gdyż oznaczałoby to możliwość jednostronnego sparaliżowania wykonania obowiązku ustawowego. Skarżąca w istocie domaga się więc przeniesienia sporu dotyczącego samego obowiązku szczepień do postępowania egzekucyjnego. Taka konstrukcja pozostaje jednak sprzeczna z systemem u.p.e.a. oraz utrwaloną linią orzeczniczą NSA. Organ egzekucyjny bada dopuszczalność egzekucji, nie zaś ponownie zasadność ustawowego obowiązku zdrowotnego. W konsekwencji prawidłowo przyjęto, że organy oraz WSA nie naruszyły art. 29 § 1 u.p.e.a., a zarzut kasacyjny stanowi jedynie polemikę z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych. Przechodząc do oceny zarzutów prawa materialnego, zarzut naruszenia art. 17 ust. 2, 3 i 4 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że procedura kwalifikacyjna została przeprowadzona prawidłowo nie zasługuje na uwzględnienie. Opiera się on na błędnym utożsamieniu uchybień dotyczących dokumentowania badania kwalifikacyjnego z brakiem możliwości realizacji ustawowego obowiązku szczepień ochronnych. Zarówno organy administracji, jak i Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo przyjęły, że w realiach niniejszej sprawy procedura kwalifikacyjna nie została przeprowadzona, a skarżąca nie przedstawiła żadnego zaświadczenia z poradni specjalistycznych świadczących o odroczeniu obowiązkowych szczepień ochronnych. Z akt sprawy wynika, że brak wykonania szczepień wynikał przede wszystkim z postawy rodziców, a nie z przeszkód medycznych. Podkreślono także, że skarżąca nie wykazała, aby zastosowano wobec dziecka czasowe lub długotrwałe odroczenie szczepień w trybie art. 17 ust. 5 ustawy. Skarżąca wskazała w toku sprawy poinformowała, że nie mogła stawić się na szczepienie z uwagi na fakt, iż była razem z małoletnim przeziębiona. W ocenie Sądu, organy zasadnie wskazały, że skarżąca w takiej sytuacji powinna była skontaktować się z lekarzem Podstawowej Opieki Zdrowotnej w celu przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego i otrzymania czasowego odroczenia od szczepień ochronnych z uwagi na chorobę dziecka. Badanie kwalifikacyjne stanowi element procedury wykonania obowiązku szczepień, lecz nie kreuje ani nie warunkuje samego obowiązku ustawowego. W wyroku NSA z 3 września 2025 r., sygn. akt II GSK 673/25, wskazano wyraźnie, że brak współdziałania rodzica przy badaniu kwalifikacyjnym nie usuwa obowiązku szczepień ani nie prowadzi do jego niewykonalności. Analogicznie w sprawie o sygn. akt II GSK 427/25 NSA zaakcentował, że rodzic ma ustawowy obowiązek doprowadzenia dziecka do szczepienia, a brak przeciwwskazań medycznych uzasadnia dalsze prowadzenie egzekucji. Pogląd skarżącej pozostaje również sprzeczny z utrwalonym stanowiskiem NSA wyrażonym w wyroku o sygn. akt II OSK 338/13 z 17 lipca 2014 r. zgodnie z którym obowiązek szczepień ochronnych wynika bezpośrednio z ustawy i nie zależy od swobodnej zgody rodziców ani od ich subiektywnej oceny procedury medycznej. Obowiązek ten ma charakter publicznoprawny i służy ochronie zdrowia publicznego. Należy również zauważyć, że argumentacja kasacyjna pomija charakter postępowania egzekucyjnego. W jego ramach organy nie dokonują szczegółowej kontroli medycznej prawidłowości świadczeń zdrowotnych, lecz badają, czy istnieje ustawowy obowiązek i czy został wykonany. Zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na jednoznaczne ustalenie, że obowiązek szczepień nadal istniał i pozostawał niewykonany. Reasumując, skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a. Zarzuty podniesione przez stronę skarżącą stanowią w istocie polemikę z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych dotyczącą obowiązkowych szczepień ochronnych oraz granic postępowania egzekucyjnego w administracji. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej obowiązek poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika bezpośrednio z przepisów ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi i ma charakter ustawowy oraz bezpośrednio wykonalny. Badanie kwalifikacyjne, o którym mowa w art. 17 ustawy, stanowi element procedury wykonania obowiązku, służący wyłącznie ustaleniu ewentualnych przeciwwskazań zdrowotnych, nie zaś przesłankę powstania samego obowiązku. Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że badanie kwalifikacyjne małoletniego nie zostało wykonane, z uwagi na brak zgody rodzica na szczepienie ochronne. Brak zgody na wykonanie badania kwalifikacyjnego, które z istoty swojej ma charakter poprzedzający wykonanie wakcynacji lub na samo szczepienie ochronne niesie za sobą odpowiedzialność rodzica jaką jest niezaszczepienie dziecka. W tych okolicznościach organy prawidłowo uznały, że obowiązek pozostaje wymagalny i może podlegać egzekucji administracyjnej. W konsekwencji Wojewódzki Sąd Administracyjny trafnie ocenił, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 118). Zasądzona od strony skarżącej na rzecz organu kwota 360 zł stanowi zwrot kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika organu, który nie występował przed Sądem pierwszej instancji, z tytułu sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej.