II OSK 42/15

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Gl 65/14 odrzucające skargę S. K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Będzinie w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych postanawia oddalić skargę kasacyjną

Postanowieniem z dnia 13 października 2014 r., sygn. akt II SAB/Gl 65/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę S. K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Będzinie w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych. W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd I instancji wskazał, że stan niniejszej sprawy dowodzi, że skarga na bezczynność została wniesiona przez skarżącego już po wydaniu przez organ decyzji, a skarżący skorzystał ze środków odwoławczych. W chwili wnoszenia skargi na bezczynność nie tylko zatem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję, ale nadto została ona zaskarżona w trybie instancyjnym. Sąd podał, że rozpoznając skargę na bezczynność sąd jest uprawniony, w razie stwierdzenia bezczynności, zobowiązać organ do wydania aktu lub dokonania czynności, ale nie ma możliwości zobowiązania organu do wydania aktu o określonej treści, nie bada bowiem sprawy merytorycznie. Z tego także powodu skarga na bezczynność nie może być środkiem alternatywnym w stosunku do wniesionych środków zaskarżenia. Wydane przez organy akty podlegają bowiem kontroli merytorycznej, co także pozwala na weryfikację adekwatności między przedmiotem żądania strony, a rozstrzygnięciem. Środki prawne służące zwalczaniu bezczynności nie mogą natomiast służyć uruchamianiu ponownego postępowania w sprawie już zakończonej decyzją ostateczną, do czego w istocie zmierza wniesiona skarga. Sąd wskazał, że w dacie wniesienia skargi na bezczynność do Sądu organ I instancji nie pozostawał już w bezczynności. Zarówno w orzecznictwie, jak i w doktrynie zgodnie przyjmuje się, że skargę na bezczynność można wnieść do czasu załatwienia przez właściwy organ sprawy. Skarga na bezczynność wniesiona przez stronę po wydaniu i doręczeniu jej decyzji jest niedopuszczalna. W takiej sytuacji stronie niezadowolonej z treści decyzji organu przysługiwało zgodnie z art. 127 § 1 k.p.a. odwołanie do Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, z czego skarżący skorzystał. Także w tym postępowaniu, a następnie ewentualnie przed sądem administracyjnym skarżący mógł kwestionować prawidłowość kwalifikacji zgłoszonych zarzutów i adekwatność rozstrzygnięcia ze stanem faktycznym i złożonym wnioskiem. W skardze kasacyjnej S. K. zaskarżył w całości powyższe postanowienie i zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.) oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez odmowę dokonania kontroli działalności administracji publicznej. Wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz przekazanie sprawy w całości do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej S. K. wskazał, że skarga złożona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach w przedmiotowej sprawie, mimo błędnego określenia tytułu pisma, stanowiła nie skargę na bezczynność organu, ale skargę na decyzję administracyjną, tj. decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Będzinie z dnia 29 kwietnia 2014 r. o umorzeniu postępowania, która to decyzja utrzymana została w mocy decyzją Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 12 czerwca 2014 r., która to okoliczność wynika z treści samej skargi, w której skarżący wyraża merytoryczną dezaprobatę wobec w/w decyzji administracyjnej organu I stopnia. Na końcu skargi kasacyjnej S. K. wskazał, iż w skardze stwierdził, że złożył skargę "ze względu na brak odniesienia się organu do wskazanych naruszeń prawa budowlanego (...) Dlaczego PINB w Będzinie nie odniesie się do stawianego zarzutu nielegalności dostępu do drogi publicznej wskazanej inwestycji odpowiadając, czy jest zgodny z załącznikiem graficznym. (...) Takie dokumenty są wymagane przez prawo budowlane, a organy nadzoru budowlanego mają obowiązek sprawdzić, czy zatwierdzony projekt je zawiera". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze jedynie pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie dostrzegł okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania, stąd też kontrola instancyjna ograniczała się do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest bowiem zasadne zaprezentowane w skardze kasacyjnej stanowisko, stosownie do którego przedmiotem skargi z dnia 30 czerwca 2014 r. jest decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Będzinie z dnia 29 kwietnia 2014 r. Zarówno bowiem w osnowie tego środka zaskarżenia, jak i z uzasadnienia skargi oraz ze stanu faktycznego sprawy wynika, iż jej przedmiot stanowi bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Będzinie w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych. Oceny powyższej nie zmienia treść zacytowanego na końcu skargi kasacyjnej, a wyrwanego z kontekstu skargi zdania. W takiej sytuacji, braku wątpliwości co do przedmiotu zaskarżenia, Sąd I instancji zasadnie wniesioną skargę na bezczynność odrzucił. W dacie wniesienia skargi na bezczynność do Sądu organ I instancji nie pozostawał już bowiem w bezczynności a taki stan rzeczy, tj. wniesienie skargi na bezczynność już po wydaniu decyzji zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych warunkuje niedopuszczalność skargi a co za tym idzie – jej odrzucenie (patrz np. post. NSA z dnia 19 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 337/14, post. NSA z dnia 14 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 937/11). W takiej sytuacji sformułowany w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych poprzez odmowę dokonania kontroli działalności administracji publicznej uznać należy za nietrafny. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. postanowił oddalić skargę kasacyjną.