Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

II OSK 81/25

II OSK 81/25 - Wyrok NSA z 2026-05-05

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną Oddalono wniosek o przyznanie kosztów

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
5 maja 2026
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (sprawozdawca) Sędziowie: sędzia NSA Mirosław Gdesz sędzia del. WSA Piotr Broda Protokolant: starszy asystent sędziego Katarzyna Kudrzycka po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2026 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. Z., od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z dnia 22 maja 2024 r. sygn. akt VII SA/Wa 2919/23, w sprawie ze skargi J. Z., na decyzję Wojewody Mazowieckiego, z dnia 25 października 2023 r. nr 827/OPON/2023, w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, 1. oddala skargę kasacyjną; 2. oddala wniosek M. w P. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 22 maja 2024 r., sygn. akt VII SA/Wa 2919/23 oddalił skargę J. Z. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 25 października 2023 r. nr 827/OPON/2023 w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył J. Z., zaskarżając wyrok w całości, wnosząc o jego uchylenie w całości i uchylenie zaskarżonej decyzji, a ponadto zasądzenie zwrotu od organu na rzecz skarżącego poniesionych przez niego niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. Na podstawie art. 174 i art. 176 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej p.p.s.a., zaskarżonemu wyrokowi skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego: A. Przepisów Konstytucji RP: 1) art. 2 stanowiącego zasadę demokratycznego państwa prawa urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej, przez poprzestanie jedynie na jej przywołaniu i przyznaniu, że statuuje ogólny wymóg i obowiązek, aby wszelkie postępowania w sprawie sporów indywidualnych odpowiadały standardom sprawiedliwości proceduralnej i odniesienie tego obowiązku przez WSA tylko do jednego zarzutu skargi (wyłączenie pracownika) z przywołaniem uchwały NSA z dnia 18 lutego 2013 r., sygn. akt I GPS 2/12, przy braku wskazania dlaczego inne zarzuty skargi na decyzję Wojewody Mazowieckiego nr 827 z dnia 25 października 2023 r. nie były przez WSA rozpoznane przy zastosowaniu tej zasady; 2) art. 32 statuującego zasadę równości wszystkich wobec prawa i równego traktowania przez władze publiczne oraz zakaz dyskryminacji w życiu społecznym lub gospodarczym z jakiejkolwiek przyczyny, przez bezpodstawne różnicowanie praw i obowiązków właścicieli sąsiednich nieruchomości spowodowane eksponowaniem w procesie inwestycyjnym jedynie praw Gminy P. do zabudowy nieruchomości gruntowej, gdy tylko wykaże prawo do dysponowania nią na cele budowlane (w tym przypadku to uprawnienie nie jest sporne) przy konsekwentnym pomijaniu przez organy administracji i WSA, że zgodnie z art. 4 Prawa budowlanego to prawo Gminy może być realizowane "pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami", czyli także zgodności z art. 5 ust. 1 pkt 9 tej ustawy nakazującym "poszanowanie występujących w obszarze oddziaływania obiektu uzasadnionych interesów osób trzecich". Przepis ten jest pomijany jako podstawa interesu prawnego skarżącego właściciela nieruchomości zabudowanej, a nadto wbrew dowodom zgromadzonym w sprawie jednoznacznie wskazującym, że w szczególności przez wybudowanie 4-go piętra projektowanego budynku, wystąpią skutki przewidziane w ekspertyzie M. K. (uprawnienie nr [...]) i P. G. (uprawnienie nr [...]), zaś ich potencjalne wystąpienie mające wielopłaszczyznowe znacznie dla skarżącego, WSA ocenił jako jedynie "naruszenie interesów faktycznych, a nie interesu prawnego, rozumianego jako naruszenie konkretnych norm prawnych", bo "każda inwestycja powoduje uciążliwości i utrudnienia dla najbliższych sąsiadów". Taka ocena materiału dowodowego w sprawie wskazuje na zaniechanie stosowania zasady równości wszystkich wobec prawa i równego traktowania, nie tylko przez organy administracyjne ale też przez WSA. 3) art. 45 ustalającego prawo każdego do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, co w tym przypadku z przyczyn nieznanych skarżącemu, polegało na uprzywilejowaniu Gminnej Spółki albowiem od decyzji Wojewody Mazowieckiego z dnia 25 października 2023 r. skarga do WSA w Warszawie wpłynęła w grudniu 2023 r., a zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy jest już z dnia 18 kwietnia 2024 r., przy czym w tym samym dniu było wydane zarządzenie Przewodniczącego VII Wydziału o zmianie sędziego sprawozdawcy, który rozpoznawał sprawę dnia 21 marca 2024 r. i uwzględnił wniosek strony w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego nr 827/OPON/2023. Takie uprzywilejowanie inwestora również wskazuje na naruszenie art. 32 Konstytucji oraz na wpływ tego aspektu sprawy na ocenę zgromadzonych dowodów mającą zasadniczy wpływ na treść skarżonego wyroku. Jednakże okoliczności i przyczyny tegoż uprzywilejowania oraz zmiany składu orzekającego, NSA oceni z urzędu stosując art. 183 p.p.s.a. 4) art. 21 ust. 1 stanowiącego, że RP chroni własność i art. 31 ust. 3 określającego ramy ograniczeń w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw, które mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy gdy są konieczne dla ochrony wolności i praw innych osób, przez pominięcie dyspozycji art. 149 k.c., który zapewnia właścicielowi prawo do korzystania z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym jej przeznaczeniem (tu z domu mieszkalnego) w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego oraz pominięcie art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, który uprawnia właściciela do żądania ochrony jego uzasadnionych interesów potencjalnie naruszonych planowanym przez Spółkę wzniesieniem aż 4ro kondygnacyjnego budynku, przez przyjęcie, że art. 4 Prawa budowlanego kreuje wolność budowalną, z której bez ograniczeń ma prawo korzystać tylko Spółka Gminy P. 5) art. 64 przez przyjęcie wyłączenia stosowania wobec skarżącego zasady, że własność podlega równej dla wszystkich ochronie, spowodowane błędną oceną dowodów w sprawie i ich wyłączeniem, pomimo że wskazują na przesłanki zastosowania art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, a nadto tylko przy uzasadnieniu WSA, że nie jest dopuszczalne opieranie decyzji (tu o pozwoleniu na rozbiórkę i budowę) "na przypuszczeniach, iż realizacja zamierzeń budowlanych może coś spowodować" i taką oceną eliminowanie dowodów w postaci opinii i ekspertyz sporządzonych przez osoby mające uprawnienia w tym przedmiocie. Skarżący kasacyjnie wskazał, że WSA wbrew konstytucyjnym zasadom, w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego w sposób stronniczy chronił interesy inwestora (Spółka 100% udziałów Gminy P.) realizującego zadania Gminy P. w zakresie komunalnego budownictwa mieszkaniowego nie zważając na prawa podmiotowe i procesowe skarżącego J. Z. gwarantujące ochronę istniejącej na jego działce zabudowy przez ich niedostrzeganie i milczące pomijanie dowodów, pomimo istotnego ich znaczenia dla rozstrzygnięcia w skarżonym wyroku, a także pomijanie przez WSA faktu naruszeń w tym zakresie przez organy administracji, a w szczególności przez Wojewodę Mazowieckiego, który w decyzji nr 827/OPON/2023 również orzekł wbrew tym zasadom, szczegółowo sprecyzowanym w ustawie Kodeks postępowania administracyjnego, co nie było przez WSA rozważone, a miało istotny wpływ na treść skarżonego wyroku. Wskazuje na to uzasadnienie skarżonego wyroku, gdzie przytoczona jest treść przepisów i postanowienia Prezydenta Miasta P., ocena projektanta zawarta w części opisowej projektów (str. 10-15) oraz stanowiska spółki ubiegającej się o pozwolenie i rozbiórkę, które były jedynie powielane w uzasadnieniach organów administracji i zostały przytoczone ze stwierdzeniem, że Sąd je podziela. B. Naruszenie powyższych konstytucyjnych zasad spowodowało naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c i art. 134 § 1 p.p.s.a. w związku z przepisami ustawy Prawo budowlane: 1) art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a oraz ust. 2 i ust. 4 przez zaniechanie sprawdzenia zgodności projektu zagospodarowania działki z przepisami i błędne przyjęcie przez WSA i organy administracji, że projekt zagospodarowania działki oraz projekt architektoniczno-budowlany jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, przy zastosowaniu 21,23% wskaźnika powierzchni biologicznie czynnej, co jest spowodowane pominięciem prawomocnego od dnia 27 kwietnia 2022 r. wyroku WSA w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 2117/18 o stwierdzeniu nieważności planu zagospodarowania w części obszaru 3MWU w odniesieniu do terenów lokalizacji budynków wolnostojących, a taki jest projektowany na działce [...], co zostało potwierdzone także w ekspertyzie technicznej sporządzonej przez W. B., który uznał, że projektowany budynek jest wolnostojący (pkt 7.3 ekspertyzy). Uzasadniając przywołał orzeczenia sądów administracyjnych wskazujące na przesłankę samodzielności konstrukcyjnej i funkcjonalnej oraz brak podstaw prawnych do przyjmowania elementu odległości, czyli szerokości przyjętej w projekcie dylatacji, a dodatkowo przywołał przepis § 210 rozp. Min. Inf. w sprawie warunków technicznych (WT), że części budynku wydzielone ścianami oddzielenia przeciwpożarowego w pionie - od fundamentu do przekrycia dachu – mogą być traktowane jako odrębne budynki. Pominięcie wyroku i ekspertyzy technicznej skutkowało błędnym zastosowaniem art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, że organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, zaś sprzeczności w tym zakresie w uzasadnieniu skarżonego wyroku też potwierdzają zasadność tego zarzutu. 2) art. 35 ust. 3 oraz ust. 5 przez niedostrzeżenie przez WSA, że w przytoczonej w uzasadnieniu skarżonego wyroku (str. 13) treści postanowienia Prezydenta Miasta P., wydanym dnia 28 lutego 2023 r. po uchyleniu decyzji nr 272/22 z dnia 6 października 2022 r., wśród nałożonych na inwestora obowiązków uzupełniania dokumentacji projektowej w ogóle nie było zamieszczonego obowiązku w zakresie zgodności z miejscowym planem zagospodarowania spowodowane pomijaniem wyroku IV SA/Wa 2117/18 z dnia 29 listopada 2018 r. prawomocnego od dnia 26 kwietnia 2022 r., czyli obowiązującego w dacie wydawania tegoż postanowienia, do czego Wojewoda Mazowiecki uchylając ww. decyzję nie odniósł się, albowiem ta decyzja Prezydenta Miasta P. była wydana bez uzasadnienia przy bezpodstawnym zastosowaniu art. 107 § 4 k.p.a. Z tego powodu skarżący nie miał wiedzy o pomijaniu tego wyroku i zarzut w tym zakresie składał na następnych etapach postępowania administracyjnego i w skardze na decyzję Wojewody Mazowieckiego nr 827/OPON/2023 z dnia 25 października 2023 r., co skutkowało naruszeniem art. 35 ust. 5 Prawa budowlanego przez jego niezastosowanie, ale również WSA to pominął przy rozpatrywaniu skargi na tę decyzję. 3) art. 35 ust. 3 w zw. z art. 20 ust. 2 polegające na pominięciu przez WSA zaniechania przez organy administracji sprawdzenia kompletności projektu architektoniczno-budowlanego zatwierdzonego prawomocną decyzją nr 200/23 Prezydenta M. P. z dnia 22 sierpnia 2023 r. i naruszenia obowiązku zapewnienia sprawdzenia tego projektu pod względem zgodności z przepisami, co wynika wprost z treści oświadczenia mgr inż. arch. M. D. (oryginał w aktach sprawy - VII SA/Wa 2919/23), że nie znał i nie sprawdzał projektu w wersji sporządzonej i zatwierdzonej ww. decyzją, było to uchybieniem prowadzącym do bezpodstawnego przyjęcia przez WSA, że pełną odpowiedzialność za skutki uchybień w sprawdzeniu projektu architektoniczno-budowlanego pod względem zgodności z przepisami, ponosi projektant. C) Naruszenie przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a., art. 50 p.p.s.a. i 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez uchybienie zasadom sądowej kontroli decyzji spowodowane pomijaniem i wybiórczym traktowaniem dowodów przy rozpatrywaniu skargi oraz takim sposobem ich oceny, który doprowadził do akceptacji dowolnej oceny dowodów w postępowaniach administracyjnych i utrzymania w obrocie prawnym decyzji wydanych, de facto, w trybie uznaniowym, gdyż WSA nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze od decyzji nr 827/OPON/2023 naruszeń przepisów art. 6, 7 i 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. i ocenił, że "organy w pełni wywiązały się z tych obowiązków" oraz wskazał, że art. 7 k.p.a. obligował do zastosowania art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, przy czym do istotnych w sprawie dowodów w postaci trzech ekspertyz (opinii) znajdujących się w aktach sprawy WSA odniósł się w sposób potwierdzający ów tryb wydania kontrolowanych decyzji. Sąd bowiem podzielił stanowisko organów, że "opinia biegłego jest bezwzględnie konieczna dla prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy", przy czym nie wskazał czy owo stwierdzenie dotyczy 3 opinii, czy tylko sporządzonej przez W. B. w zakresie pkt 1 postanowienia z dnia 28 lutego 2023 r. Prezydenta M. P. (ekspertyza - stosowanie do wymagań określonych w art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego). WSA jednak wskazał na brak obowiązku przeprowadzenia dowodu z opinii więc "organ nie jest związany opinią i może ją zarówno uznać za trafną jak i zdyskwalifikować" (str. 18). Zatem niewygodne dla inwestora dowody w postaci opinii M. K. i P. G. zostały zdyskwalifikowane, albowiem WSA ocenił, że nie ma dowodów do zastosowania art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawa budowlanego, czyli przyjął jak w opinii W. B. (pkt 7.4 - konstrukcja projektowanego budynku stanowi odrębną całość i w żaden sposób nie będzie powiązana, ani nie będzie miała wpływu na konstrukcję istniejącego budynku oraz nie będzie powodować zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenia jego przydatności do użytkowania). Ta opinia została więc przez WSA wybiórczo potraktowana albowiem zawarta w niej ocena w części, że projektowany budynek jest wolnostojący, została pominięta przy rozpatrzeniu zarzutu skargi naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego. Jednakże została przyjęta za dowód, że nie ma oddziaływania na budynek skarżącego, ale też za podstawę negowania interesu prawnego skarżącego wynikającą z przepisu art. 5 ust 1 pkt 9 Prawa budowlanego. Ponadto, na podstawie art. 187 i 15 § 1 pkt 3 p.p.s.a. skarżący kasacyjnie wniósł o podjęcie przez skład orzekający w sprawie skargi kasacyjnej, uchwały o przedstawieniu zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości w niniejszej sprawie i mającego istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia w przedmiocie skarżonego wyroku WSA, wynikające z rozbieżności w definiowaniu budynku wolnostojącego w związku ze stosowaniem przepisu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego. Ustawodawca określił w nim, że budynek to taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach, zaś przy określeniu budynku mieszkalnego (art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego) zostało wskazane, że "stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość". Zostało to dodane jako cecha wyróżniająca niezależnie od sposobu (charakteru) zabudowy (wolnostojący, w zabudowie zagrodowej, bliźniaczej, szeregowej lub grupowej), czy pierzejowej jak w niniejszej sprawie wskazano w opisowej części projektu. Jednak brak wyjaśniania, że taki sposób zabudowy w ogóle nie występuje, przy którymkolwiek odcinku ul. [...] albo, że ma tu powstać. Samo sytuowanie w granicy projektowanego budynku 4-ro kondygnacyjnego w części działki nr [...] przy ulicy, nie prowadzi do powstania zabudowy pierzejowej, a nadto tylko dlatego, że ów budynek będzie przylegał ścianą do 2 –wu kondygnacyjnego budynku skarżącego. Zatem istotne dla niniejszej sprawy jest rozstrzygniecie przez NSA czy projektowany budynek, w znaczeniu art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, jest budynkiem wolnostojącym, a tej definicji brak w ustawie. W obszernym w tym zakresie orzecznictwie sądowo - administracyjnym oraz piśmiennictwie branżowym, zdecydowanie przeważają definicje eksponujące konstrukcyjną całość i samodzielność oraz brak funkcjonalnego powiązania, czyli fizyczne oddzielenie od innych obiektów budowalnych. Występują też, choć mniej licznie, stanowiska inne związane z szerokością przerwy pomiędzy budynkami. Jednak są i takie stanowiska sądów administracyjnych że szerokość przerwy między budynkami nie ma znaczenia, a minimalna dylatacja wystarcza aby budynek mógł być uznany za wolnostojący przy konstrukcyjnej i funkcjonalnej samodzielności jako całość (przykładowo w wyrokach II SA/GI 1420/13, II SA/Kr 1256/12, II OSK 23/13). Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył uczestnik postępowania – M. sp. z o.o. z siedzibą w P., wnosząc o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.), dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu, dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu I instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał kontroli zaskarżonego wyroku w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej. Przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja Wojewody Mazowieckiego Nr 827/OPON/2023 z dnia 25 października 2023 r., znak: WIR-II.7840.55.5.2023.PL, którą organ ten, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775 ze zm.), dalej: k.p.a., oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2023 r. poz. 682 ze zm.) utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. Nr 200/2023 z dnia 22 sierpnia 2023 r., znak: WSU-III.6740.193.2022.MJ, zatwierdzającą projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany oraz udzielającą pozwolenia na budowę i rozbiórkę dla M. sp. z o. o. z siedzibą w P. obejmującego budowę budynku komunalnego mieszkalnego wielorodzinnego z lokalami usługowymi oraz rozbiórkę istniejącego budynku mieszkalnego i budynku gospodarczego w P. przy ul. [...] na działkach o numerach ewidencyjnych gruntów [...], [...], [...] obręb [...], jednostka ewidencyjna [...] miasto P. Zarzuty skargi kasacyjnej, jak i sformułowany w skardze kasacyjnej wniosek o podjęcie uchwały przez NSA, wskazują, że istota niniejszej sprawy zasadniczo sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy projektowany budynek jest budynkiem wolnostojącym, co w ocenie skarżącego kasacyjnie stanowiłoby o niezgodności spornej inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w konsekwencji naruszeniu art. 35 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowlanego. Skarżący kasacyjnie wskazuje na brak uwzględnienia w sprawie wyroku z dnia 29 listopada 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 2117/18, którym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził nieważność miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w odniesieniu do terenów lokalizacji budynków wolnostojących w części dotyczącej terenów oznaczonych m.in. symbolem 3MWU, a więc terenu, na którym znajduje się działka przeznaczona pod inwestycję. Stwierdzić należy, że wyrok ten nie ma w sprawie zastosowania, gdyż sporny budynek nie jest budynkiem wolnostojącym, co prawidłowo ustaliły organy, a następnie Sąd I instancji. Sporna inwestycja stanowi budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z lokalami usługowymi w parterze, który nie jest budynkiem wolnostojącym, gdyż tworzy z budynkiem skarżącego zabudowę pierzejową. Już sama ta okoliczność, tj. tworzenie z innym budynkiem zabudowy pierzejowej stanowi o tym, że nie jest to budynek wolnostojący. Zgodnie z art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego, pod pojęciem "budynku" należy rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Stosownie zaś do art. 3 pkt 2a Prawa budowlanego, "budynek mieszkalny jednorodzinny" to budynek wolno stojący albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość (...). Cytowany przepis zawiera wprawdzie definicję budynku mieszkalnego jednorodzinnego, jednak już z tej definicji wynika, że "budynek wolnostojący" nie może być jednocześnie budynkiem w zabudowie grupowej (pierzejowej). Należy też zauważyć, że zgodnie z tą definicją, budynek "stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość" może być "budynkiem w zabudowie grupowej". Samodzielność konstrukcji nie jest zatem cechą przesądzającą o tym, że budynek jest wolnostojący. Projektowany budynek nie jest powiązany konstrukcyjnie z budynkiem skarżącego, bowiem między budynkami znajduje się niewielka przestrzeń dylatacyjna. Budynek ten będzie przylegał na granicy działki do budynku skarżącego, tworząc pierzeję. Niewielka dylatacja pomiędzy konstrukcją projektowanego budynku a ścianą budynku skarżącego nie może prowadzić do uznania, że mamy do czynienia z budynkiem wolnostojącym. Za budynek wolnostojący należy bowiem uznać taki, który nie styka się z sąsiednim budynkiem żadną powierzchnią, nie ma z nim wspólnych elementów i nie tworzy z nim zabudowy grupowej. Budynek wolnostojący to taki, wokół którego znajduje się wolna przestrzeń, do którego jest swobodny dostęp z każdej strony. Nie można zatem podzielić stanowiska skarżącego kasacyjnie, że niniejsze postępowanie dotyczy budynku wolnostojącego. Tym samym niezasadne są zarzuty zawarte pod lit. B pkt 1 i 2 oraz C skargi kasacyjnej. Zgodnie z art. 6 k.p.a., organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Stosownie zaś do art. 7 k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.), a następnie ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). W rozpoznawanej sprawie należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że organy przeprowadziły w sposób prawidłowy postępowanie i dokonały pełnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Stan faktyczny sprawy został prawidłowo ustalony, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do jej rozstrzygnięcia. Jak wynika natomiast z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, w razie spełnienia wymagań określonych w art. 35 ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Z powyższego przepisu jednoznacznie wynika zatem, że decyzja o pozwoleniu na budowę nie ma charakteru uznaniowego i w razie spełnienia przez inwestora wymagań określonych w przepisach Prawa budowlanego, organ zobligowany jest udzielić pozwolenia na budowę. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 35 ust. 3 w zw. z art. 20 ust. 2 Prawa budowlanego zawartego pod lit. B pkt 3 stwierdzić należy, że jest on bezpodstawny. Jako sprawdzający projektu budowlanego po aktualizacji z dnia 27 czerwca 2023 r. został wskazany mgr inż. arch. D. M., który złożył w ww. dacie oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z przepisami. Takie oświadczenie jako projektant w dniu 29 czerwca 2023 r. złożył również mgr inż. arch. A. M. Niezasadne są zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji zawarte pod lit. A. Zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji zawarte w pkt 2, 4 i 5 zostały powiązane z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, zgodnie z którym obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Wskazać należy, że pojęcie uzasadnionych interesów osób trzecich powinno być interpretowane w sposób obiektywny, tj. zgodnie z regulującymi proces inwestycyjny normami, w tym przepisami techniczno-budowlanymi. O naruszeniu uzasadnionych interesów osób trzecich, a nie interesów faktycznych innych osób, można mówić jedynie wtedy, gdy zostaną naruszone w tym względzie konkretne przepisy prawa, ponieważ ochrona wynikająca z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego nie ma charakteru absolutnego. Należy mieć na uwadze, że interes osób trzecich chroniony powyższym przepisem nie może naruszać prawa inwestora do zabudowy swojej nieruchomości, wynikającego z art. 4 Prawa budowlanego (zob. wyroki NSA: z dnia 14 kwietnia 2026 r., sygn. akt II OSK 108/24; z dnia 24 sierpnia 2022 r., sygn. akt II OSK 2803/19; z dnia 3 sierpnia 2021 r., sygn. akt II OSK 3831/18, orzeczenia.nsa.gov.pl). W skardze kasacyjnej nie powiązano art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego z konkretnymi przepisami prawa, które zostały w ocenie skarżącego naruszone projektowaną inwestycją, zarzuty te uznać zatem należy za nieweryfikowalne. Odnosząc się do zarzutu zawartego w pkt 1, w którym skarżący zarzuca Sądowi I instancji wybiórcze stosowanie zasady określonej w art. 2 Konstytucji, wskazać należy, że skarżący nie wykazał, aby inne zarzuty skargi nie zostały potraktowane zgodnie z tą zasadą. Brak jest zatem podstaw do twierdzenia, aby WSA nie rozpoznał sprawy kierując się wyrażoną w art. 2 Konstytucji zasadą demokratycznego państwa prawnego. Zarzut zawarty w pkt 3 jest nieusprawiedliwiony. Zarządzeniem z dnia 18 kwietnia 2024 r. Przewodniczący Wydziału VII WSA w Warszawie na podstawie § 27 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta RP z dnia 5 sierpnia 2015 r. - Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1177), w celu wyrównania referatów zmienił sędziego sprawozdawcę w sprawie. W zarządzeniu powołano podstawę prawną i powód zmiany sędziego sprawozdawcy i brak jest podstaw do twierdzenia, że miało to na celu "uprzywilejowanie" inwestora. W postępowaniu wpadkowym w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji nie dokonuje się merytorycznej oceny decyzji, a ocenia się jedynie spełnienie przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Korzystne dla skarżącego rozstrzygnięcie kwestii wpadkowej nie oznacza, że sprawa główna zostałaby rozstrzygnięta na korzyść skarżącego, gdyby nie dokonano zmiany sędziego sprawozdawcy. Jeśli chodzi o termin rozpoznania sprawy, nie sposób dopatrzeć się tu jakiegokolwiek naruszenia prawa. Zarządzenie wstępne datowane jest na 4 stycznia 2024 r., zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy wydano w dniu 18 kwietnia 2024 r., a wyrok Sądu I instancji w dniu 22 maja 2024 r. Są to standardowe terminy rozpoznania sprawy przed Sądem I instancji i w żadnym wypadku nie wskazują na jakiekolwiek "uprzywilejowanie" inwestora. Odnosząc się do wniosku o podjęcie uchwały przez NSA, wskazać należy, że zgodnie z art. 15 § 1 pkt 3 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny podejmuje uchwały zawierające rozstrzygnięcie zagadnień prawnych budzących poważne wątpliwości w konkretnej sprawie sądowoadministracyjnej. Stosownie zaś do art. 187 § 1 p.p.s.a., jeżeli przy rozpoznawaniu skargi kasacyjnej wyłoni się zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, Naczelny Sąd Administracyjny może odroczyć rozpoznanie sprawy i przedstawić to zagadnienie do rozstrzygnięcia składowi siedmiu sędziów tego Sądu. Z uwagi na fakt, że w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiło zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, brak było podstaw do kierowania pytania w przedmiocie podjęcia uchwały przez poszerzony skład Naczelnego Sądu Administracyjnego. Mając powyższe na względzie, uznając podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty za niezasadne, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, jak w sentencji, na podstawie art. 184 p.p.s.a. NSA oddalił wniosek M. sp. z o.o. w P. o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, bowiem art. 204 p.p.s.a., dotyczący obowiązków stron w zakresie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w razie oddalenia skargi kasacyjnej nie przewiduje zwrotu kosztów na rzecz uczestnika postępowania.

Informacje o sprawie

Data wpływu
13 stycznia 2025
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewoda
Sędziowie
Arkadiusz Despot - Mładanowicz /przewodniczący sprawozdawca/ Mirosław Gdesz Piotr Broda

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny