II SAB/Wa 709/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 1 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.S. na bezczynność Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W. w przedmiocie rozpoznania odwołania postanawia: odrzucić skargę.

W dniu 17 lipca 2025 r. (data stempla pocztowego) S. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Centralnej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] w przedmiocie rozpoznania odwołania od orzeczenia Rejonowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w [...] z dnia [...] marca 2025 r. nr [...] o niezdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej (kat. N). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na niedopuszczalność z powodu równoczesnego wniesienia ponaglenia wraz ze skargą, ewentualnie o umorzenie postępowania wskazując, że w wyniku rozpoznania odwołania skarżącego wydał w dniu [...] lipca 2025 r. decyzję nr [...] w przedmiocie zdolności do pełnienia zawodowej służby wojskowej, a zatem dokonanie żądanej czynności po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem, czyni postępowanie bezprzedmiotowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.); zwanej dalej "P.p.s..a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 P.p.s.a.). Z kolei art. 53 § 2b P.p.s.a. stanowi, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. Stosownie do treści art. 37 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, z późn. zm.); zwanej dalej "K.p.a.", stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność). Wymaga przy tym podkreślenia, że ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 K.p.a. jest środkiem zaskarżenia przewidzianym w art. 52 § 2 P.p.s.a. Dlatego też dla skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność organu, skarżący powinien uprzednio, a więc przed wniesieniem skargi – wyczerpać opisany powyżej tryb zaskarżenia. Wniesienie bowiem skargi pomimo niewyczerpania środków zaskarżenia sprawia, że skarga taka jest niedopuszczalna i zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. podlega odrzuceniu przez sąd. W świetle powyższego uprzednie wniesienie ponaglenia jest przesłanką dopuszczalności skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Sąd podziela wyrażane w tym zakresie stanowisko sądów administracyjnych, że ponaglenie nie może być wniesione w tym samym dniu co sama skarga. Skargę można wnieść bowiem w każdym czasie, lecz po wniesieniu ponaglenia. Powyższe oznacza, że ustawodawca założył pewną sekwencję czasową dokonywania czynności procesowych. Skoro przepisy ustaw – P.p.s.a. i K.p.a. nie posługują się przy określaniu terminów systemem godzinowym czy minutowym, a odwołują się do dni, tygodni, miesięcy i lat, to należy uznać, że przywołany zwrot ustawowy trzeba rozumieć w ten sposób, że skuteczne wniesienie skargi może nastąpić najwcześniej w dniu następnym po wystąpieniu z ponagleniem. Dopuszczenie możliwości jednoczesnego wnoszenia skargi na bezczynność i ponaglenia, podważałoby bowiem racjonalność ustawodawcy, który wprowadzając instytucję ponaglenia, wyposażył stronę w dodatkowy instrument mający na celu dyscyplinowanie organów administracji w zakresie sprawności i szybkości załatwienia sprawy. Nie może to być postrzegane wyłącznie jako środek warunkujący dopuszczalność wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Należy uwzględnić, że ratio legis wprowadzenia wymogu uprzedniego wyczerpania środka w postaci ponaglenia było zapewnienie kontroli terminowości w postępowaniu administracyjnym z jednoczesnym ograniczeniem obciążania sądu sprawami, które mogą być załatwione przez organy administracji (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 2772/21; postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego: w Krakowie z dnia 21 czerwca 2021 r., sygn. akt II SAB/Kr 59/21; w Poznaniu z dnia 18 kwietnia 2023 r., sygn. akt IV SAB/Po 186/22, publ. CBOSA). Jak wynika z treści skargi i daty stempla pocztowego na kopertach znajdujących się w aktach sprawy, skarżący złożył ponaglenie i skargę tego samego dnia (17 lipca 2025 r.), czyli nie poprzedził wniesionej do sądu skargi wymaganym ponagleniem. W konsekwencji należało uznać, że wymóg wyczerpania środka zaskarżenia w sprawie nie został spełniony, a zatem skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a, orzekł jak w sentencji postanowienia.