III OZ 750/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Tamara Dziełakowska (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia NSA Artur Kuś Sędzia del. WSA Hanna Knysiak-Sudyka po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej żądania sędziego NSA Jerzego Stelmasiaka o wyłączenie od orzekania w sprawie z zażalenia K.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 26 listopada 2025 r., sygn. akt II SAB/Lu 145/25 w przedmiocie wniosku o wyłączenie sędziego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jerzego Parchomiuka oraz asesora sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Anny Ostrowskiej w sprawie ze skargi K.C. na bezczynność Burmistrza O. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia: wyłączyć sędziego NSA Jerzego Stelmasiaka od orzekania w niniejszej sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 26 listopada 2025 r., sygn. akt II SAB/Lu 145/25, oddalił wniosek o wyłączenie sędziego i asesor od orzekania w sprawie wskazując, że nie zostały wykazane przez skarżącego okoliczności, które mogłyby podlegać badaniu w trybie art. 19 p.p.s.a. Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone zażaleniem przez skarżącego, a sprawie nadana została sygnatura akt III OZ 750/25. Do rozpoznania zażalenia wyznaczony został sędzia NSA Jerzy Stelmasiak. Pismem z 27 stycznia 2026 r. sędzia NSA Jerzy Stelmasiak wniósł o wyłączenie go od orzekania w przedmiotowej sprawie, mając na uwadze, że zaskarżone orzeczenie dotyczy m.in. wyłączenia asesor Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie – Anny Ostrowskiej, która pełni funkcję adiunkta w Katedrze Prawa Administracyjnego i Nauki o Administracji UMCS w Lublinie, kierowanej przez sędziego NSA Jerzego Stelmasiaka. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 18 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.) dalej zwanej p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6); dotyczących skargi na decyzję lub postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty wydanych w postępowaniu administracyjnym nadzwyczajnym, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu sądowoadministracyjnym dotyczącym kontroli legalności decyzji albo postanowienia wydanych w postępowaniu administracyjnym zwyczajnym, brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. W orzecznictwie obecny jest pogląd, zgodnie z którym nie każda znajomość sędziego ze stroną bądź pełnomocnikiem może być podstawą do wyłączenia sędziego od orzekania (postanowienia NSA z: 10 października 2025 r. sygn. akt III OZ 494/25, 20 stycznia 2026 sygn. akt III OSK 730/25, 20 stycznia 2025 r. sygn. akt III OSK 752/25), natomiast w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie żądanie s. NSA Jerzego Stelmasiaka jest całkowicie uzasadnione. Trwająca znajomość sędziego jako przełożonego asesor sądowej w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Lublinie Anny Ostrowskiej jest okolicznością tego rodzaju, że mogłaby wywołać zarówno u stron postępowania, jak i w odbiorze społecznym przekonanie, że sędzia nie orzekał bezstronnie. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 19 w zw. z art. 22 § 1 i 2 p.p.s.a. oraz art. 193 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.